پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧ - نخستين وظيفه هر انسان تحقيق است

منفور و مذموم.

سومين آيه به يكى ديگر از اهداف مهم بعثت انبياء، يعنى مسأله عدالت اجتماعى اشاره كرده؛ مى‌فرمايد: ما پيامبران را با سه چيز مجهّز نموده‌ايم:

نخست دلائل روشن كه شامل معجزات و دلائل عقلى هر دو مى‌گردد لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنا بِالْبَيِّناتِ‌

ديگر، كتاب آسمانى كه بيانگر معارف و وظائف همه انسان‌ها است؛ و نيز ميزانى كه بتوان حق و باطل را با آن سنجيد. (قوانين الهى و بيان ارزش‌ها و ضد ارزش‌ها كه معيار سنجش نيكى‌ها از بدى‌ها است) وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَ الْمِيْزَانَ‌

«ميزان» در اصل به معناى ترازو، يعنى وسيله‌اى كه با آن اشياء را وزن مى‌كنند مى‌باشد؛ و عجب اينكه بعضى از مفسّران‌ «ميزان» را در آيه فوق به همين معنى گرفته‌اند؛ در حالى كه غالب مفسّران اين عقيده را رد كرده و گفته‌اند مراد از ميزان وسيله‌اى است كه انسان با آن عدالت، فزونى و كاستى و حق و باطل را تشخيص مى‌دهد؛ و چنانكه گفتيم مى‌توان آن را به قوانين الهى و ارزش‌ها و ضد ارزش‌ها تفسير كرد.

درست است كه اين امور در متن كتب آسمانى آمده است ولى ذكر آن به صورت مستقل به خاطر اهمّيّت آن است.

به هر حال آيا ممكن است انسان بشنود شخصى مدّعى دعوت به سوى چنين واقعيت‌هاى سرنوشت سازى است و خود را موظّف به تحقيق پيرامون آن نداند؟

فخررازى مى‌گويد: مردم سه گروهند: گروهى در مقام نفس مطمئنه و مقربين‌اند و جز به كتاب اللَّه عمل نمى‌كنند؛ و هدفى جز خدا ندارند. در جمله‌ انْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ‌، هدف اين گروهند، گروه دوم در مقام نفس لَوّامَه و اصحابُ اليمين‌اند و احتياج به معيار سنجشى براى معرفت و اخلاق دارند تا از