پيروى از سياست‌هاى تحميلى بيگانگان در حوزه فرهنگ، اقتصاد و سياست، موجب انحطاط جامعه در حوزه‌هاى مختلف شد كه مهم‌ترين پيامد آن تغيير هويت اسلامى جامعه و تضعيف قوانين شريعت در جامعه اسلامى بود. بر اين اساس راه‌حل ايشان بازگشت به قوانين الهى و تلاش براى تأسيس حكومت مطلوب بود. امام‌خمينى اين راه‌حل را در بحث از رابطه دين و سياست، طرح حكومت اسلامى و ولايت‌فقيه مطرح نمود.

در دوران پس از انقلاب و با استقرار حكومت اسلامى و بروز برخى مشكلات فكرى جديد- كه مى‌توانست مانعى براى استقرار و يا كارآيى نظام سياسى جديد باشد- ايشان بحث از حدو حدود اختيارات حكومت اسلامى و اهداف آن را مطرح ساخت تا راه را براى اقتدار حكومت اسلامى و حل مشكلات فراروى آن هموار كند.

چكيده سخن اينكه، انديشه سياسى امام كه در مبانى فلسفى، كلامى و فقهى ايشان ريشه داشت تلاشى براى حل مشكلات جوامع بشرى و به‌ويژه جوامع اسلامى و جامعه ايران. مهم‌ترينِ اين مشكلات، تضعيف دين در حيات سياسى و اجتماعى انسان امروز و دور شدن جوامع معاصر از معنويت و قطع ارتباط بين دين و دنياى آنها بود. راه‌حل امام‌خمينى احياى مجدد جايگاه معنويت در جامعه و نقش دين در جهت‌گيرى‌هاى اساسى جوامع امروزى است؛ زيرا از نظر ايشان، تنها قوانين الهى مى‌توانند نيازهاى مختلف بشر را پاسخ دهند و انسان سرگشته امروز را به سامان آورند.

د) سازماندهى مباحث‌

با توجه به چهارچوب نظرى مذكور، در فصل اول كتاب كوشيده‌ايم وضعيت جامعه ايران در دوران زندگى امام‌خمينى مورد بررسى قرار گيرد و عوامل اثرگذار و برانگيزاننده امام‌خمينى در اين دوران شناسايى شوند.

در اين فصل كه درواقع زندگينامه سياسى و علمى ايشان نيز محسوب مى‌شود، دوران زندگى امام به چهار دوره كودكى و نوجوانى، دوران تحصيل، دوران مرجعيت دينى و دوران رهبرى نظام سياسى تقسيم شده و ضمن بررسى تحولات هر دوره، تأثير اين تحولات بر تكوين انديشه سياسى امام مورد بررسى قرار گرفته است. امام‌خمينى با مشاهده پيامدهاى‌