روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٥٠ - روزشمار جنگ یکشنبه ٢٢ اسفند ١٣٦١ ٢٧ جمادی الاول ١٤٠٣ ١٣ مارس ١٩٨٣
١
با پایان یافتن هفتمین اجلاس سران جنبش عدم تعهد در دهلی نو، رسانه های بین المللی ازجمله رادیو بی بی سی، رادیو امریکا و روزنامه سوئدی داگنز ماینز، ضمن اشاره تلویحی به موفقیت ایران در این اجلاس، به تفسیر و تحلیل تصمیمات اجلاس هفتم غیرمتعهدها پرداختند.
رادیو بی بی سی به نقل از فرد هالیدی مفسر انگلیسی و صاحب نظر در مسائل سیاسی، گفت: «هیئت های نمایندگی بسیاری بدواً امیدوار بودند که تقاضای جدی خانم گاندی در اولین روز اجلاس سران دولت ها، موجب عکس العمل مثبت طرفین درگیر در جنگ ایران و عراق خواهد شد، اما سران هیچ یک از دو کشور در کنفرانس شرکت نکردند. علتش احتمالاً این بود که هیچ کدام این کنفرانس را محلی مناسب برای یک اقدام صلح خواهانه ندانسته اند. در شرایطی که عراق میانجیگری را پذیرفته، هیئت نمایندگی ایران مثل همیشه سرسختی نشان می دهد. باوجود درخواست قریب به اتفاق نمایندگان کنفرانس دایر بر استقرار صلح فوری بین دو کشور، ایران به کسب یک پیروزی در این اجلاس نائل آمد. خبرگزاری رسمی ایران از همتای عراقی خود بسیار فعال تر بوده و مصاحبه های مطبوعاتی آقایان رجایی خراسانی سفیر ایران در سازمان ملل و میرحسین موسوی نخست وزیر در رسانه های هند بسیار وسیع تر منعکس شده تا بیانیه های عراقی. علاوه براین ایران موفق شد که قصد رؤسای سابق و فعلی کنفرانس؛ یعنی کوبا و هند دایر بر تشکیل اجلاس بعدی در بغداد را خنثی کند.
درواقع ایرانی ها تلویحاً اشاره کرده اند که اگر بغداد محل تشکیل کنفرانس عدم تعهد در سه سال دیگر باشد، این به خودی خود می تواند انگیزه ای باشد برای ادامه جنگ. باوجوداین، ایران جریان امور را کاملاً بر وفق مراد نمی داند. انزوای سیاسی ایران در جامعه بین المللی هرگز به این حد نبوده و حتی روابطش با سوریه نیز به نظر ناپایدار می رسد.»[١]
رادیو امریکا نیز درباره نکات مربوط به جنگ تحمیلی در بیانیه پایانی اجلاس گفت: اجلاس کشورهای غیرمتعهد براثر اختلاف نظر شدیدی که بر سر مسئله جنگ عراق و ایران وجود داشت، ناچار یک روز بیشتر به گفت وگوهای خود ادامه داد، ولی مسئله جنگ ایران و عراق هنوز همچنان لاینحل باقی مانده است.[٢]
روزنامه سوئدی داگنز ماینز نیز که پایبندی ایران به اصول اعلام شده خود را سرسختی خواند، با اشاره به جو متشنج و ناهمگون اعضا و همچنین پایان نسبتاً ناقص اجلاس، درباره فعالیت ها و رایزنی های هیئت ایرانی در این نشست نوشته است: «از همان آغاز اجلاس به وضوح مشخص بود که ایران هرگز از مواضع سرسختانه خود دست بردار نخواهد بود.
ایران طی موقعیت های مختلف خواهان شناسایی عراقی به عنوان متجاوز بوده است و این امر در
[١] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ٣٥٨، ٢٢/١٢/١٣٦١، ص١٩، به نقل از رادیو.بی بی سی.
[٢] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه مجموعه گزارش های هفتمین اجلاس سران کشورهای غیرمتعهد و بازتاب جهانی آن، شماره ١٢، ٢٣/١٢/١٣٦١، ص١٦، تهران، خبرگزاری جمهوری اسلامی، ٢٢/١٢/١٣٦١، به نقل از رادیو امریکا (فارسی).