٢. درحالی که مخالفت هرکدام از اعضای دائم و ادواری شورای امنیت می توانست مانع انتشار این بیانیه باشد، ولی صراحت و تأکید مقامات هیئت سیاسی شوروی در سازمان ملل بر انتشار این بیانیه، سایر کشورها را از مخالفت با آن بازداشت.

٣. عراق تمایل داشت تا قبل از تشکیل هفتمین اجلاس سران غیرمتعهدها در دهلی نو، شورای امنیت درباره جنگ ایران و عراق موضع گیری کند و این اقدام رئیس ادواری شورای امنیت به طور قابل ملاحظه ای درراستای خواسته های عراق و کشورهای عربی حامی آن بود.

٤. مواضع اخیر شوروی درباره جنگ ایران و عراق و خصوصاً انتشار این بیانیه، جدید نیست، ولی صراحت بیان آنها تازگی دارد. علاوه بر تیرگی روابط ایران و شوروی پس از دستگیری سران حزب توده، تأثیر سفر هیئت هفت نفره فاس به مسکو و اصرار کشورهای عربی، خصوصاً کویت، برای مشارکت بیشتر شوروی در خاتمه جنگ دراین زمینه بی تأثیر نیست.[١]

در همین خصوص، رادیو بی بی سی اعلام کرد که شورای امنیت سازمان ملل در گذشته نیز سه بار قطعنامه های مشابهی صادر کرده که هیچ یک در خاتمه جنگ ایران و عراق مؤثر نبوده است. بی بی سی همچنین یادآور شده که اعلامیه شورای امنیت براساس پیش نویسی که عراق تسلیم این شورا کرده بود تهیه شده است و به همین دلیل، دولت ایران به احتمال زیاد، به تقاضای برقراری آتش بس توجه چندانی نخواهد کرد.[٢]

نشریه اکونومیست چاپ لندن، در مقاله ای ضمن بررسی انواع کمک های نظامی و تسلیحاتی فرانسه به عراق وضعیت اقتصادی عراق را نیز مورد توجه قرار داده و خالی بودن خزانه این کشور را نقطه ضعفی در روابط بین دو کشور دانسته است. متن این مقاله به نقل از خبرگزاری جمهوری اسلامی به شرح زیر است:

«فرانسه به نظر می رسد که تقریباً به اندازه عراق تضمین می کند که ایران برنده جنگ خلیج فارس نیست. ظرف ١٨ ماه گذشته، حکومت فرانسه با فروش تانک ها، توپ ها، موشک ها و هواپیماها به عراق، به صورت بزرگ ترین تأمین کننده غربی تسلیحات عراق درآمده است.

در اوایل ماه جاری، میتران اجازه تحویل ٢٩ جنگنده بمب افکن میراژ اف١ به عراق را در سال جاری میلادی صادر کرد. فرانسه همچنین درخواست طارق میخائیل یوحنا عزیز وزیر خارجه بغداد را برای دریافت ٥ فروند هواپیمای جنگنده سوپراتاندارد که مجهز به موشک های اگزوسه هستند، بررسی می کند. پاسخ مثبت فرانسه به این درخواست نشانه خوبی است از اینکه این کشور تا چه اندازه آماده مسلح کردن عراق است. هواپیماهای سوپراتاندارد دیگر در خط تولید قرار ندارد و به ناچار باید از انبارهای ارتش فرانسه تأمین شود.[٣]

فرانسه اینک کاملاً هم به نفع خود عمل نمی کند، مقامات این کشور بر این باورند که پیروزی ایران باعث هرج ومرج در منطقه خواهد شد. آنها رفته رفته، نگران یک عامل اساسی در روابط پاریس و

[١] سند شماره ٢١٣٦٨٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: نشریه خبرها و نظرها، دفتر مطالعات و پژوهش های وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، شماره ٣٧٦، ٣/١٢/١٣٦١، صص ٣، ٤ و ١٣؛ و- سند شماره ٢١٣٦٨٥ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: نشریه خبرها و نظرها، دفتر مطالعات و پژوهش های وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، شماره ٣٧٧، ٤/١٢/١٣٦١، ص١، به نقل از گزارشی از خبرگزاری فرانسه از سازمان ملل متحد.

[٢] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ٣٤٠، ٤/١٢/٦١، ص٢٥، تهران، رادیو بی بی سی، ٣/١٢/١٣٦١.

[٣] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ٣٤١، ٥/١٢/١٣٦١، ص٤، لندن، خبرگزاری جمهوری اسلامی، به نقل از روزنامه اکونومیست چاپ لندن.