روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٧٠٤ - روزشمار جنگ دوشنبه ٢٢ فروردین ١٣٦٢ ٢٧ جمادی الثانی ١٤٠٣ ١١ آوریل ١٩٨٣
ولی عصر(عج) در تصرف ارتفاع١٧٥، ٢ گردان ادغامی به ترتیب وارد منطقه شدند، اما به دلیل تاریکی هوا و ضعف در کنترل مناسب گردان های ادغامی، نیروها در اجرای مأموریت ناکام ماندند.[١] درهمین حال، قرارگرفتن در زیر آتش دشمن تلفات گردان ها را افزایش داد. باوجود تلاش قرارگاه کربلا برای نگه داشتن نیروها، ٢ گردان تیپ٢ لشکر حمزه به سمت عقب حرکت کردند[٢] و درنتیجه سازمان رزمی گردان ها به هم ریخت و نیروهایی که روی قسمتی از ارتفاع١٧٥ مستقر بودند در خطر محاصره شدن قرار گرفتند.[٣]اوضاع بحرانی در محدوده قرارگاه کربلای٢ باعث شد تا احمد کاظمی فرمانده قرارگاه کربلا، دراین باره از قرارگاه خاتم کسب تکلیف کند. [٤]
قرارگاه کربلای٣: (تیپ٣٣ المهدی(عج) + تیپ٣ لشکر٢١ حمزه): باز نشدن یکی از معبرهای پیش بینی شده باعث شد تا نیروهای ٤ گردان فقط از یک معبر برای نفوذ در عمق استفاده کنند. هرچند نفوذ و پیشروی نیروهای تیپ المهدی(عج) و تیپ٣ لشکر حمزه نسبتاً موفق بود، اما تجمع این حجم نیرو در یک معبر، مطلع شدن عراقی ها از حضور آنها در دامنه ارتفاع١٧٨ و اجرای آتش پرحجم دشمن موجب افزایش تلفات شد.
از سوی دیگر، نبود دید کافی هم مانع دستیابی نیروها به اهدافشان شده بود؛ این یگان ها نمی توانستند موقعیت خود را به طور دقیق به فرماندهی قرارگاه کربلا اعلام کنند و آنان نیز از هدایت نیروها باز مانده بودند.[٥] با توجه به فشار نیروهای عراقی ازسمت راست ارتفاع١٧٨، احتمال دسترسی دشمن به معبر ورودی این ٤ گردان و محاصره نیروها وجود داشت. فرمانده تیپ المهدی(عج) وضعیت این نیروها را در ساعت ٣:٤٥ صبح، به فرمانده قرارگاه کربلا این گونه اعلام کرد: «وضعیت نیروهای ما خیلی خراب است و از چپ و راست ما را زیر آتش می گیرند و تا حالا ٢ گردان ادغامی و ٢ گردان مستقل داخل منطقه رفته اند و از هرطرف فشار زیادی روی آنها است.» فرمانده قرارگاه کربلا نیز گفت تا مشخص شدن تکلیف، از واردکردن گردان های دیگر به منطقه خودداری کنند.[٦]
قرارگاه کربلای٥ (لشکر٨ نجف + لشکر١٩ فجر): دو گردان لشکر نجف پس از منهدم کردن کمین های متعدد عراق و ٢ کیلومتر پیشروی در عمق منطقه، در پشت میدان مین دشمن در شمال ارتفاع١٦٥ متوقف شدند.[٧] اشتباه نیروهای تخریب در بازکردن میدان مین از طول آن باعث شد که ٢ گردان و یک گروهان ویژه موفق به پیداکردن مسیر اصلی خود در شمال شیار بجلیه نشوند.[٨]حضور احمد کاظمی در محل قرارگاه کربلای٥ و درخواست کمک ازطرف جنوب شیار بجلیه (در حد قرارگاه نجف) نیز کارگشا نبود.[٩]وی پس از بررسی وضعیت در تماسی به غلامعلی رشید گفت: «اینها از سه راهی رفتند و پس از گذشتن از کمین قرار بود به شیار بجلیه بروند، ولی آن را گم کردند و آتش هم رویشان شدید است.»[١٠]
[١] همان، ص١٩.
[٢] همان، ص٢٠.
[٣] همان، ص٢٥.
[٤] هرچند وضعیت به گونه ای بود که دست یافتن به اهداف، مخصوصاً در محدوده قرارگاه های کربلای٢، ٣ و ٥ بعید به نظر می رسید، لکن فرماندهی قرارگاه عملیاتی کربلا رأساً درباره صدور دستور عقب نشینی تصمیم نگرفت، بلکه جمع بندی وضعیت را به قرارگاه خاتم الانبیا(ص) اعلام کرده و خواهان اعلام نظر این قرارگاه شد. (گزیده اسناد عملیات والفجر١، جلد ٣، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، صص ٢٥ - ٢٤.)
[٥] همان، صص ٢٠ - ١٩؛ و- سند شماره ١٠٦/گ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش راوی تیپ٣٣ المهدی(عج) از عملیات والفجر١ (چراغی)، ١٢/٢/١٣٦٢، ص١٧.
[٦] سند شماره ٠١٩٢٠٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، صص ٢٣ - ٢٢.
[٧] سند شماره ٠١٩٢٠٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص٢١؛ و- سند شماره ١١٠/گ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش راوی لشکر١٩ فجر از عملیات والفجر١ (دیانی)، ٢٠/١/١٣٦٢، ص٢٠.
[٨] سند شماره ١١٠/گ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص٢١.
[٩] سند شماره ٠١٩٢٠٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص٢٣.
[١٠] سند شماره ٠١٩٢٠٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص٢٤.