توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١١٢ - اقسام وجه شبه

شرح فارسى‌

توضيح‌

قوله: ما لا تكون هيئة متقرّرة فى الذّات: مقصود از ذات مشبّه و مشبّه‌به مى‌باشد.

قوله: بل تكون معنا متعلّقا بشيئين: يعنى تعقّل وجه شبه موقوف باشد به تعقّل طرفين تشبيه.

قوله: فانّها ليست هيئة الخ: ضمائر مؤنث به ازاله راجع هستند.

قوله: و لا فى ذات الحجاب: همانطورى كه برخى از محشّين گفته‌اند بهتر بود كه شارح اين عبارت را حذف مى‌كرد زيرا كلام در اينستكه وجه شبه خارج از مشبّه و مشبّه‌به باشد و پرواضح استكه حجاب نه مشبّه بوده و نه مشبّه‌به بلكه متعلّق ازاله مى‌باشد.

قوله: كالكيفيّات النفسانيّة: مانند علم و جهل، ذكاوت و كودن بودن.

قوله: و بين اعتبارى و نسبى: كلمه [نسبى‌] عطف تفسير است براى [اعتبارى‌].

قوله: او كاتّصافه بشئ: ضمير در [اتّصافه‌] به شئ راجع است و اين عبارت اشاره است به تمثيل براى اعتبارى وهمى و مثال آن همچون اتّصاف سنّت و علم به امر وهمى يعنى بياض و اشراق و نيز مانند اتّصاف بدعت و جهل به امر خيالى يعنى سواد و تاريكى.

قوله: وهمى محض: مقصود از [محض‌] اينستكه امر مزبور خالص باشد از ثبوت در خارج ذهن.