قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٨٨
ميرسد؟ بگو: شايد نزديك باشد، اين لفظ فقط يكبار در كلام الله آمده است راغب گفته: انغاض حركت دادن سر است بسوى ديگرى بحالت تعجب.
نفث: دميدن وَ مِنْ شَرِّ النَّفَّاثاتِ فِي الْعُقَدِ فلق: ٤. در مجمع فرموده:
نفث شبيه نفخ (دميدن) است ولى تفل آنست كه با دميدن مقدارى از آب دهان بيرون انداخته شود اين است فرق ما بين نفث و تفل.
در نهج البلاغه خطبه ١٩١. هست كه امام عليه السلام بآن شخص فرمود:
«فَإِنِّمَا نَفَثَ الشَّيْطَانُ عَلَى لِسَانِكَ».
شيطان بر زبان تو دميد كه اين سخن گفتى و در خطبه ٨١. فرموده: شما را بر حذر ميدارم از دشمنيكه (شيطان) بطور مخفى در سينهها نفوذ كرده و «نَفَثَ فى الآذان نجيّا» در گوشها نجوى كنان دميده است.
در كافى از امام صادق عليه السلام نقل شده
«مَا مِنْ مُؤْمِنٍ إِلَّا وَ لِقَلْبِهِ أُذُنَانِ فِي جَوْفِهِ أُذُنٌ يَنْفُثُ فِيهِ الْوَسْوَاسُ الْخَنَّاسُ وَ أُذُنٌ يَنْفُثُ فِيهَا الْمَلَكُ فَيُؤَيِّدُ اللَّهُ الْمُؤْمِنَ بِذَلِكَ فَذَلِكَ قَوْلُهُ:
وَ أَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ».
در اين حديث نيز نفث بمعنى دميدن است دميدن معنوى و در روايت آمده كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فرموده:
أَلَا وَ إِنَّ الرُّوحَ الْأَمِينَ نَفَثَ فِي رُوعِي».
راغب در مفردات گفته: «النَّفْثُ:
قذف الريق القليل و هو اقلّ من التّفل» يعنى آن انداختن بزاق كمى است و از بزاق معمولى اندك است عبارت صحاح چنين است: «النَّفْثُ كالنّفخ و هو قليل من التّفل» قاموس نيز چنين گفته است در نهج البلاغه حكمت:
٣٧٤. فرموده: همه اعمال نيك و جهاد در راه خدا در مقابل اهميت امر بمعروف و نهى از منكر نيستند
«إِلَّا كَنَفْثَةٍ فِي بَحْرٍ لُجِّيٍّ».
مگر مانند بزاقى در دريائى مواج و متلاطم.
معنى آيه چنين ميشود: بخداى فلق پناه مىبرم از شرّ دمندگان در گرهها. ظاهرا مراد دميدن است نه بزاق انداختن.