در صحاح گويد تعديه آن بد و مفعول مثل «هَدَيْتُهُ‌ الطّريق» لغت اهل حجاز است ولى ديگران با «الى» تعديه ميكنند مثل «هَدَيْتُهُ‌ الى الطّريق» در مصباح و اقرب الموارد نيز اوّلى را لغت اهل حجاز دانسته و گويند: در لغت ديگران با «الى» و لام باشد مثل «هَدَاهُ‌ للطّريق و الى الطّريق» در قاموس هر سه را نقل و بلغت حجاز اشاره نكرده است همچنين طبرسى ذيل آيه‌ يَهْدِي‌ بِهِ كَثِيراً بقره: ٢٦. راغب گويد: هدايت در مواضعى با «الى» متعدى شده است.

نگارنده گويد: نمونه مواضع سه گانه بقرار ذيل است: اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ‌ فاتحه: ٦ إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ‌ يَهْدِي‌ لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ‌ اسراء: ٩. وَ إِنَّكَ‌ لَتَهْدِي‌ إِلى‌ صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ‌ شورى: ٥٢.

در كشاف ذيل‌ اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ‌ گويد: هدى در اصل با لام و الى متعدى ميشود. طبرسى در جوامع الجامع آنرا پذيرفته است.

على هذا: قول بعضى كه گفته‌اند اگر هدايت بنفسه متعدى باشد بمعنى ايصال بمطلوب است و جز بخدا نسبت داده نميشود مثل‌ وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ‌ سُبُلَنا عنكبوت: ٦٩. و اگر بحرف باشد بمعنى ارائة الطريق است و آن گاهى بقرآن نسبت داده مثل‌ إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ‌ يَهْدِي‌ لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ‌ اسراء: ٩. و گاهى به پيغمبر وَ إِنَّكَ‌ لَتَهْدِي‌ إِلى‌ صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ‌ شورى: ٥٢.

چنانكه سيد شريف جرجانى در حاشيه كشاف از بعضى نقل كرده، مبناى صحيحى ندارد.

باين قول استدلال كرده و گفته‌اند:

در باره رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله آمده‌ إِنَّكَ لا تَهْدِي‌ مَنْ أَحْبَبْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ‌ يَهْدِي‌ مَنْ‌