قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٣٩
ديدند پشيمانى را پنهان داشتند.
فَعَقَرُوها فَأَصْبَحُوا نادِمِينَ شعراء:
١٥٧. ناقه را پى كردند سپس پشيمان شدند.
در قضيه قتل فرزند آدم برادر خويش را آمده أَ عَجَزْتُ أَنْ أَكُونَ مِثْلَ هذَا الْغُرابِ فَأُوارِيَ سَوْأَةَ أَخِي فَأَصْبَحَ مِنَ النَّادِمِينَ مائده: ٣١. ميشود گفت ندامتش از عدم دفن برادر بود و ميشود گفت بر اصل قتل بود آيا در صورت دوّم آن توبه است؟
در باره ناقه صالح آمده فَعَقَرُوها فَأَصْبَحُوا نادِمِينَ شعراء: ١٥٧.
گفتهاند ندامت بعد از ظهور علامت عذاب بود و گر نه پس از عقر ناقه، صالح عليه السّلام را مسخره كردهاند چنانكه فرموده: فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَ عَتَوْا عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ وَ قالُوا يا صالِحُ ائْتِنا بِما تَعِدُنا إِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِينَ اعراف: ٧٧.
نِدَاء: راغب گويد: نداء بلند شدن صدا و ظهور آنست و گاهى فقط بصدا اطلاق ميشود طبرسى فرموده:
«نَدَى الصَّوْتُ» يعنى صدا بسيار رفت «نَادَاهُ نِدَاءً» يعنى او را با بلندترين صدايش خواند. در صحاح و اقرب آمده «نَادَاهُ: صاح به» يعنى باو صيحه زد.
از اينها روشن ميشود كه نداء خواندن بصداى بلند است در قاموس و صحاح گفته: «النِّدَاءُ: الصوت» در مصباح و اقرب آمده: «النِّدَاءُ:
الدّعاء» و در اقرب افزوده: «الصوت المجرّد» بنا بر اين قيد بلند بودن در آن معتبر نيست ولى تدبّر در آيات قرآن نشان ميدهد كه رفع الصوت در آن معتبر است و مطلق صدا نيست.
مثلا در آيات وَ نادَوْا أَصْحابَ الْجَنَّةِ أَنْ سَلامٌ عَلَيْكُمْ اعراف: ٤٦.
وَ نادَوْا يا مالِكُ لِيَقْضِ عَلَيْنا رَبُّكَ قالَ إِنَّكُمْ ماكِثُونَ زخرف: ٧٧. إِذا نُودِيَ لِلصَّلاةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلى ذِكْرِ اللَّهِ جمعه: ٩. رفع الصوت ملحوظ است گر چه در بعضى از آيات ميشود بمعنى مطلق دعا و خواندن باشد.
إِذْ نادى رَبَّهُ نِداءً خَفِيًّا مريم: