قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٧
در اقرب الموارد آنرا مطلق خبر گفته و از كليّات ابو البقاء نقل ميكند كه: نباء و انباء در قرآن بكار نرفته مگر در چيزهائيكه داراى اهميّت و شأن عظيماند. در صحاح و قاموس و مصباح مثل اقرب الموارد مطلق خبر گفتهاند.
در مجمع فرموده: إنباء و إعلام و إخبار بيك معنىاند و نباء بمعنى خبر است.
بنظر نگارنده: در همه و يا اكثر آيات قرآن قول راغب و ابو البقاء جارى است گر چه «خبر» نيز گاهى حائز همان اهميّت است مثل يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبارَها زلزله: ٤.
وَ اتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ ابْنَيْ آدَمَ بِالْحَقِّ إِذْ قَرَّبا قُرْباناً مائده: ٢٧. جمع آن أنباء است مثل تِلْكَ مِنْ أَنْباءِ الْغَيْبِ نُوحِيها إِلَيْكَ هود: ٤٩. فعل آن در قرآن كريم از باب افعال و تفعيل و استفعال آمده است مثل قالَتْ مَنْ أَنْبَأَكَ هذا قالَ نَبَّأَنِيَ الْعَلِيمُ الْخَبِيرُ تحريم: ٣. كه اوّلى از افعال و دوّمى از تفعيل است و نحو وَ يَسْتَنْبِئُونَكَ أَ حَقٌّ هُوَ قُلْ إِي وَ رَبِّي إِنَّهُ لَحَقٌ يونس:
٥٣. از تو ميپرسند كه آيا قرآن حقّ است؟ بگو آرى بپروردگارم سوگند كه آن حقّ است.
نَبِىّ: اين لفظ كه بر وزن فعيل است اگر بمعنى فاعل باشد معنايش خبر دهنده است زيرا كه نبىّ از جانب خدا خبر ميدهد مثل نَبِّئْ عِبادِي أَنِّي أَنَا الْغَفُورُ الرَّحِيمُ حجر: ٤٩ ببندگان من خبر ده كه فقط منم غفور رحيم و نيز از وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِيٍ إِلَّا إِذا تَمَنَّى أَلْقَى الشَّيْطانُ فِي أُمْنِيَّتِهِ حج: ٥٢. معلوم ميشود كه نبىّ رسالت دارد نه فقط حامل خبر است.
و اگر بمعنى مفعول باشد معنايش خبر داده شده است كه نبىّ از جانب خدا خبر داده ميشود مثل: نَبَّأَنِيَ الْعَلِيمُ الْخَبِيرُ تحريم: ٣. خداى عليم و خبير بمن خبر داد ولى ظاهرا مراد از آن در قرآن مجيد معناى فاعلى است لذا آنرا در صحاح و قاموس و مصباح