(٤) در بعضى از آيات نسبت وجه بانسان داده شده ولى مراد از آن چهره و صورت نيست مثل‌ بَلى‌ مَنْ أَسْلَمَ‌ وَجْهَهُ‌ لِلَّهِ وَ هُوَ مُحْسِنٌ فَلَهُ أَجْرُهُ عِنْدَ رَبِّهِ‌ بقره:

١١٢. وَ مَنْ أَحْسَنُ دِيناً مِمَّنْ أَسْلَمَ‌ وَجْهَهُ‌ لِلَّهِ وَ هُوَ مُحْسِنٌ‌ نساء: ١٢٥. وَ مَنْ يُسْلِمْ‌ وَجْهَهُ‌ إِلَى اللَّهِ وَ هُوَ مُحْسِنٌ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى‌ ... لقمان:

٢٢.

بقولى مراد از وجه در اين آيات نفس و ذات است يعنى: بلى آنكه نفس خويش بخدا تسليم و خالص كند و چيزى را شريك او، نداند و نيكوكار باشد پاداش او نزد پروردگار است.

ظاهرا مراد از تسليم وجه بخدا ايمان بخداست چنانكه مراد از احسان عمل صالح است آيات سه- گانه فوق با آيات‌ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ‌ مطابق‌اند، پس تسلم وجه بخدا آنست كه انسان فقط بخدا رو كرده و او را معبود و مالك خويش بداند و بوى تسليم شود. در خاتمه بچند آيه اشاره ميكنيم:

١- وَ لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَ‌ وَجْهُ‌ اللَّهِ ... بقره: ١١٥.

بقولى مراد از وجه در آيه جهت است يعنى بهر كجا رو كرديد جهتيكه خدا امر كرده بآن رو كنيد در آنجاست ممكن است مراد از آن ذات باشد و بمناسبت‌ «تُوَلُّوا» وجه آمده است كه نماز خوان ميخواهد با خدا روبرو شود يعنى: مشرق و مغرب مال خداست بهر كجا رو كنيد خدا در آنجاست و با خدا روبرو هستيد.

در تفسير عياشى از حضرت باقر عليه السّلام نقل شده كه آيه فقط در باره نماز مستحبى است رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله روى مركب خويش آنگاه كه به خيبر ميرفت نماز خواند، مركبش بهر طرف رو ميكرد و آنگاه كه از خيبر برميگشت‌