قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٣١
قيامت مىيابيد.
أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِما فِي صُحُفِ مُوسى وَ إِبْراهِيمَ الَّذِي وَفَّى نجم: ٣٦ و ٣٧.
آيا با خبر نشده بآنچه در نامههاى موسى و ابراهيم است؟ ابراهيمى كه آنچه از حق خدا در عهدهاش بود بطور تمام ادا كرد ظاهرا اشاره بآيه وَ إِذِ ابْتَلى إِبْراهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ ...
بقره: ١٢٤. ميباشد كه در باره آنحضرت «أتمّهنّ» آمده است.
تَوَفِّي: از باب تفعّل بمعنى اخذ بطور تمام و كمال است «التَّوَفِّي:
اخذ الشّىء على التّمام» توفّى و استيفاء هر دو بيك معنىاند. از اينجا است كه بمرگ وفات گفته شده كه انسان از طرف خدا بكلّى اخذ شده و از بين ميرود فَأَمْسِكُوهُنَّ فِي الْبُيُوتِ حَتَّى يَتَوَفَّاهُنَ الْمَوْتُ ... نساء: ١٥. آنها را در خانهها نگاه داريد تا مرگ آنها را بگيرد و بميرند.
فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ مائده: ١١٧. چون مرا بميراندى خودت مراقب آنها بودى.
وَ هُوَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ بِاللَّيْلِ وَ يَعْلَمُ ما جَرَحْتُمْ بِالنَّهارِ ... انعام: ٦٠. در اين آيه مانند آيه ٤٢. سوره زمر بخوابيدن توفّى اطلاق شده است زيرا انسان در خواب رفتن از طرف خدا گرفته ميشود و فهم و درك او مانند يكمرده از بين ميرود يعنى خدا همان است كه شما را در شب ميميراند و بخواب ميبرد و در روز آنچه كردهايد ميداند.
الَّذِينَ إِذَا اكْتالُوا عَلَى النَّاسِ يَسْتَوْفُونَ مطففين: ٢. آنانكه چون از مردم پيمانه ميگيرند تمام ميگيرند.
وقب: وقوب بمعنى دخول است.
وقب (بر وزن فلس) و وقبة گودالى است در سنگ كه در آن آب جمع ميشود طبرسى فرموده علت اين تسميه آنست كه در وقب داخل شوند. در نهج البلاغه خطبه ٤٨. فرموده:
«الْحَمْدُ- لِلَّهِ كُلَّمَا وَقَبَ لَيْلٌ وَ غَسَقَ».
ستايش خدا را هر وقت كه شبى آيد و ظلمتش شديد گردد.