قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٧٠
وَ أَنْصِتُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ اعراف:
٢٠٤.
آنگاه كه قرآن خوانده شود بآن گوش دهيد و ساكت باشيد تا مورد رحم خدا قرار گيريد. اين آيه مردم را بيك مطلب اساسى دعوت ميكند و آن اينكه هر جا كه قرآن خوانده شد فورا سخن را قطع كرده و بكلام خدا كه با بندگان سخن ميگويد و صلاح دنيا و آخرت آنها را بيان ميدارد، گوش كنند ولى متأسّفانه در ميان ما اين مطلب عملى نيست.
از آيه وجوب نفهميدهاند و گرنه مشهور و معروف شده بود ولى مطلوبيّت آن جاى گفتگو نيست اين از حيث عموم آيه. ولى در باره نزول آن گفتهاند: در باره نماز جماعت نازل شده كه بايد ساكت شد و بقرائت امام گوش كرد چنانكه در مجمع آنرا از امام باقر عليه السّلام نقل كرده است.
و اضافه كرده: گفتهاند مسلمانان در نماز سخن ميگفتند و بعضى بر بعضى سلام ميكرد و چون كسى وارد مسجد ميشد ميگفت چقدر خواندهايد و آنها در نماز جواب ميدادند لذا از تكلّم منع شده باستماع مأمور گشتند. و پس از نقل چند قول فرموده: شيخ ابو جعفر قدّس اللّه روحه (شيخ طوسى) گفته:
قول اوّل از همه قويتر است، زيرا فقط در قرائت امام در نماز جماعت انصات واجب است و امّا در غير نماز خلافى نيست كه سكوت و استماع غير واجب ميباشد. روايت شده از امام صادق عليه السّلام كه فرمود:
«يَجِبُ الْإِنْصَاتُ لِلْقُرْآنِ فِي الصَّلَاةِ وَ غَيْرِهَا».
شيخ فرموده آن بر طريق استحباب است ...
١- در تفسير عياشى از زراره نقل شده
«قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلَامُ وَ إِذا قُرِئَ الْقُرْآنُ فِي الْفَرِيضَةِ خَلْفَ الْإِمَامِ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَ أَنْصِتُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ».
اين همان انصات و استماع واجب است.
٢- و از زراره نقل كرده:
«سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عَلَيْهِ السَّلَامُ يَقُولُ: «يَجِبُ الْإِنْصَاتُ لِلْقُرْآنِ فِي الصَّلَاةِ وَ غَيْرِهَا وَ إِذَا قُرِئَ عِنْدَكَ الْقُرْآنُ وَجَبَ عَلَيْكَ الْإِنْصَاتُ