مائده: ٣. نصب (بر وزن فلس و قفل و عنق) هر چيز منصوب و برپا داشته است كه معبود واقع شود (صحاح) جمع نصب (بر وزن عنق) انصاب است، بقولى نصب جمع نصاب است، آن در آيه بضمّ اول و دوّم است.

مراد از نصب و انصاب سنگهاى منصوبى است كه بر روى آنها قربانى ميكردند طبرسى در علّت اين تسميه گفته: آن سنگها را براى عبادت برپا داشته بودند و از ابن جريح نقل ميكند:

انصاب اصنام نبودند زيرا اصنام آنهائى است كه تراشيده بصورت و نقشى در ميآوردند بلكه انصاب سنگهائى بودند در اطراف كعبه. راغب گفته: آن سنگها را پرستش كرده و روى آنها قربانى ميكردند. فرق ما بين انصاب و اصنام را كه نقل شد در اقرب الموارد نيز بطور «قيل» آورده است.

ناگفته نماند بتصريح آيه اوّل، انصاب رجس‌اند و اين ميرساند كه انصاب مورد پرستش بوده‌اند و در آيه دوّم آنچه بر روى آن سنگ يا سنگها ذبح شده حرام گشته است ميشود گفت:

كه سنگ معبود بوده و يا صرفا براى بتها بر آن ذبح ميكرده‌اند.

عجب از زمخشرى‌

فَإِذا فَرَغْتَ‌ فَانْصَبْ‌. وَ إِلى‌ رَبِّكَ فَارْغَبْ‌ شرح: ٧ و ٨. آيه خطاب بحضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و نتيجه آيات قبل است است يعنى: حالا كه بتو شرح صدر داده و بلند آوازه‌ات كرديم و بار گران را از تو برداشتيم و با هر دشوارى آسانيى هست پس چون از واجب فارغ شدى در عبادت و دعا بكوش و خودت را برنج انداز و بخدايت رغبت جو. در مجمع از امام باقر و صادق عليهما السّلام نقل شده‌

«فَإِذا فَرَغْتَ‌ مِنَ الصَّلَاةِ الْمَكْتُوبَةِ فَانْصَبْ‌ إِلَى رَبِّكَ فِي الدُّعَاءِ وَ ارْغَبْ إِلَيْهِ فِي الْمَسْأَلَةِ».

زمخشرى در كشّاف در باره آيه گويد: منظور آنست كه آن بزرگوار عبادات را پشت سر هم انجام دهد