نَأْتِ بِخَيْرٍ مِنْها أَوْ مِثْلِها صريح است در اينكه آيه و حكم بعدى پر مصلحت‌تر از حكم اولى و يا مثل آن خواهد بود يعنى حكم بعدى فقط در حفظ مصلحت مانند اوّلى است و گر نه از حيث زمان، اوّلى نميتواند در جاى دوّمى واقع شود، تنها از حيث قيام بمصلحت نظير هم‌اند و الّا آمدن دوّمى لغو خواهد بود.

آيات منسوخه‌

نسخ حكم آنست كه مصلحت حكم محدود بزمان باشد و با سر آمدن زمان مصلحت از بين رفته و منسوخ ميشود و حكم ديگرى جاى آنرا ميگيرد.

ابو بكر نحاس در كتاب «الناسخ و المنسوخ» صد و سى و هشت آيه شمرده كه بادّعاى او اين ١٣٨. آيه نسخ شده‌اند. ولى قائل بنسخ در آن امثال قتاده، عطا، عكرمه و غيره هستند كه اعتنائى بسخن آنها نيست و در «قرء- قرآن» تحت عنوان «دقت» حال آنها را بررسى كرديم و هيچ يك صحابى نبوده و زمان وحى را درك نكرده‌اند و پاى ابن عباس نيز در نسخ اين آيات در ميان است و در همان فصل گفته‌ايم كه او سه سال قبل از هجرت متولد شد و سيزده ساله بود كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله رحلت فرمود: يك پسر ١٣ ساله چقدر معلومات ميتواند اخذ كند؟ و اگر گوئيم كه از على بن ابى طالب اخذ كرده است، آرى ابن عباس از آنحضرت چيزهاى بسيار آموخته ولى فرزندان آنحضرت كه امامان اطهار عليهم السّلام هستند بايد اين گفته‌ها را تصديق كنند.

بعقيده بعضى از محققين: در قرآن مجيد آيه منسوخى يافته نيست و آن محققين فقط بامكان نسخ قائل‌اند نه بوقوع آن ولى شايد اين سخن اغراق باشد.

از آياتيكه بطور يقين منسوخ دانسته‌اند آيه ١٢ از سوره مجادله يعنى صدقه دادن قبل از خلوت با رسول صلّى اللّه عليه و آله است‌ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا