قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٥٢
در مجمع گفته نسب راجع بولادت نزديك است در قاموس گويد: «النَّسَبُ و النِّسْبَةُ: القرابة» مراد از نسب در آيه مرد و از صهر زن است چنانكه در «صهر» گذشت يعنى: خدا اوست كه از آب بشر آفريد و او را دو قسم صاحب نسب (مذكّر و صاحب اختلاط (مؤنّث) قرار داد.
وَ جَعَلُوا بَيْنَهُ وَ بَيْنَ الْجِنَّةِ نَسَباً صافّات: ١٥٨. ميان خدا و جنّ نسبت و قرابتى قرار دادند در «بنت» مشروحا گفتهايم كه ظاهرا مراد آنست مشركان جنّ را پسران خدا ميدانستند.
فَإِذا نُفِخَ فِي الصُّورِ فَلا أَنْسابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَ لا يَتَساءَلُونَ مؤمنون:
١٠١. چون نفخ صور شود در آنروز قرابتها ميان مردم نيست و از هم سؤال نميكنند. ناگفته نماند: روز قيامت همه مردمان در عرض هم از خاك خواهند روئيد لذا در خلقت قيامت نسب و قرابتى وجود ندارد من و پدر من هر دو در عرض هم از خاك روئيدهايم ديگر پدر و پسر معنى ندارد ولى چنانكه در «قيامت» بررسى كردهايم روز قيامت مردم يكديگر را خواهند شناخت.
آيه در مرتبه دوّم مفيد آنست كه يارى و همكاريهاى نسبى كه در دنيا ميان مردم حكمفرماست در آخرت وجود ندارد و حساب همه روى عمل خويش است و طورى حساب نسب در آخرت بىفائده است كه در باره آن از يكديگر سؤالى نميكنند ظاهرا تقدير آيه «وَ لا يَتَساءَلُونَ عَنِ الْأَنْسَابِ» است.
در بسيارى از روايات اهل سنت هست كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فرموده:
«كُلُّ حَسَبٍ وَ نَسَبٍ مُنْقَطِعٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَّا حَسَبِي وَ نَسَبِي».
در مجمع آنرا بلفظ «قال النّبىُّ» نقل كرده است بنظر نگارنده آيه شريفه از تخصيص ابا دارد شايد مراد از روايت نسبت عملى و ايمان است كه ابدى است الميزان آنرا چنين توجيه كرده كه: شايد از آثار نسب آنجناب آنست كه ذرّيّهاش موفّق بعمل صالح ميشوند كه در آخرت بحال آنها نافع باشد.