٣- «فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ‌ بِيَمِينِهِ‌. فَسَوْفَ يُحاسَبُ حِساباً يَسِيراً ... وَ أَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ وَراءَ ظَهْرِهِ. فَسَوْفَ يَدْعُوا ثُبُوراً» انشقاق: ٧- ١١. آيا مراد از دادن كتاب بدست راست و چپ معناى ظاهرى آنست؟ از جمله‌ «يَقْرَؤُنَ كِتابَهُمْ‌- ... هاؤُمُ اقْرَؤُا كِتابِيَهْ» معلوم ميشود كتاب هر چه باشد خواندنى است.

ناگفته نماند: اصحاب يمين و آنانكه كتاب بدست راستشان داده ميشود اهل بهشت و مقابل آنها اهل عذاب‌اند آيا يمين و شمال بحساب عرف ما انسانهاست يا غرض چيز ديگرى در آن است؟ العلم عند اللَّه.

(٣) «قالُوا إِنَّكُمْ كُنْتُمْ تَأْتُونَنا عَنِ‌ الْيَمِينِ‌. قالُوا بَلْ لَمْ تَكُونُوا مُؤْمِنِينَ» صافات: ٢٨- ٢٩. اين دو آيه گفتگوى فريفتگان و فريبندگان در روز قيامت است كه گمراهان بگمراه كنندگان ميگويند شما از طرف راست نزد ما ميامديد گفته‌اند: يعنى در ظاهر از راه نصيحت و خير خواهى پيش ما آمده و وانمود ميكرديد كه بسعادت ما ميكوشيد حال آنكه ما را گمراه ميكرديد.

يونس‌: عليه السّلام. نام مباركش چهار بار در قرآن مجيد ذكر شده است و نيز بلفظ ذا النون و صاحب الحوت از او ياد شده. «وَ إِسْماعِيلَ وَ الْيَسَعَ وَ يُونُسَ‌ وَ لُوطاً وَ كلًّا فَضَّلْنا عَلَى الْعالَمِينَ» انعام: ٨٦.

اين پيامبر بزرگوار همان است كه از قوم خويش قهر كرد و از ميان آنها بيرون رفت و بالاخره بشكم ماهى افتاد و خدايش از آن نجات داد [لذا لازم است احوال او از چند جهت‌] بررسى شود ابتدا آيات قرآن را در اين زمينه نقل ميكنيم سپس بموضوعات ديگر ميپردازيم.

١- «وَ إِنَ‌ يُونُسَ‌ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ. إِذْ أَبَقَ إِلَى الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ. فَساهَمَ فَكانَ مِنَ الْمُدْحَضِينَ. فَالْتَقَمَهُ الْحُوتُ وَ هُوَ مُلِيمٌ. فَلَوْ لا أَنَّهُ كانَ مِنَ الْمُسَبِّحِينَ. لَلَبِثَ فِي بَطْنِهِ إِلى‌ يَوْمِ يُبْعَثُونَ. فَنَبَذْناهُ‌