و بخل چنانكه يد مبسوطه بعكس آنست‌ وَ قالَتِ الْيَهُودُ يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ غُلَّتْ‌ أَيْدِيهِمْ‌ وَ لُعِنُوا بِما قالُوا بَلْ‌ يَداهُ‌ مَبْسُوطَتانِ‌ مائده: ٦٤. يهود گفتند:

دستان خدا بسته است دستهايشان بسته باد، در مقابل گفته خود ملعون گشتند بلكه هر دو دست خدا باز است هر طور بخواهد انفاق كند رجوع شود به «غلّ».

٤- مباشرت. ما مَنَعَكَ أَنْ تَسْجُدَ لِما خَلَقْتُ‌ بِيَدَيَ‌ ص: ٧٥. چه چيز مانع شد از اينكه سجده كنى بآنكه با دست خودم آفريدم يعنى مباشر خلقت او خودم بودم و شايد مراد قوّت و قدرت باشد.

٥- نيرو. وَ اذْكُرْ عِبادَنا إِبْراهِيمَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ أُولِي‌ الْأَيْدِي‌ وَ الْأَبْصارِ ص: ٤٥. يعنى صاحبان نيرو و بصيرت بودند. در طاعت و بندگى خدا نيرومند و با بصيرت بودند اينك بچند آيه توجه كنيم:

وَ هُوَ الَّذِي يُرْسِلُ الرِّياحَ بُشْراً بَيْنَ‌ يَدَيْ‌ رَحْمَتِهِ‌ اعراف: ٥٧. از لفظ «بين يديه» و نظير آن در پيش بودن.

حاضر بودن و نزديك بودن استفاده ميشود چنانكه در «بين» گفته‌ايم يعنى او كسى است كه بادها را پيشاپيش باران رحمتش مژده ده ميفرستد.

إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما يُبايِعُونَ اللَّهَ‌ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ‌ أَيْدِيهِمْ‌ فتح:

١٠. در اين آيه دست حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله بدست خدا تشبيه شده و در جاى آن قرار گرفته است و روشن ميشود كه در موقع بيعت آنحضرت دستش را باز و بالا نگاه ميداشته و بيعت كنندگان دست خود را از پائين بكف دست آن بزرگوار ميرسانده‌اند تا يد اللّه فوق ايديهم مصداق پيدا نمايد.

حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ‌ يَدٍ وَ هُمْ صاغِرُونَ‌ توبه: ٢٩. گفته‌اند مراد از «يد» قوه و نيرو است يعنى تا جزيه را از روى قدرت و سلطه‌ايكه بر آنها داريد بدهند و اگر مراد دست باشد ظاهرا معنى آن باشد كه از دستشان بدست شما برسد در جوامع الجامع فرموده: «حتى يعطوها عن يد الى يد»