قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢١٤
خواجه نصير طوسى رحمه اللّه در «تجريد» فرموده: احباط باطل است كه مستلزم ظلم است و نيز خدا فرموده:
فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ علّامه رحمه اللّه در شرح آن فرموده:
جماعتى از معتزله باحباط و تكفير قائل شدهاند، معنى احباط و تكفير آنست كه ثواب متقدّم انسان با گناهيكه بعدا كرده از بين ميرود و يا گناهان قبلىاش با ثواب بعدى ساقط ميگردد، ولى ارباب تحقيق اين قول را ردّ كردهاند، دليل بطلان اين سخن آنست: كسيكه گناهش بيش از ثواب است اگر ثوابش از بين برود مانند كسى خواهد بود كه عمل خوبى نكرده است و اگر حسناتش بيشتر باشد مانند كسى خواهد بود كه گناهى از او سر نزده است و نيز خداوند فرموده: فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ. وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ اين كلام دليل آنست كه هيچ يك از خير و شرّ حبط و باطل نخواهد شد.
مرحوم مفيد در اوائل المقالات تحت عنوان «القول فى تحابط الاعمال» فرموده: ميان معاصى و طاعات و ميان ثواب و عقاب تحابطى نيست اين عقيده جماعتى از اماميّه و مرجئه است ولى بنو نوبخت قائل بتحابطاند و در اين عقيده موافق معتزلهاند.
مجلسى رحمه اللّه در بحار ج ٥ ص ٣٣٢ فرموده: مشهور ميان متكلّمين اماميّه آنست كه احباط و تكفير باطل است.
در كتاب «ساختمان آينده انسان» ص ١٦ راجع باين مطلب بحث شده از تفسير تبيان نقل كرده كه: آن قول اماميّه است به تفسير تبيان مراجعه شد كه شيخ مرحوم آنرا قول اماميّه ميداند.
نگارنده: فصل تحابط را در اين كتاب بعد از مطالعه كتاب «ساختمان آينده انسان»، باز كردم و از آن استفاده نمودم، حيف كه اينگونه مسائل هر قدر تحقيق شود باز بطور كلّى از ابهام خارج نميشويم،