قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ١٩٧
وَ نِساءً فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ ...
نساء: ١٧٦.
٥- اگر ميّت فقط يك خواهر پدرى يا پدرى و مادرى داشته باشد نصف مال را ميبرد و در صورت عكس همه مال خواهر را برادر ميبرد.
٦- و اگر ميّت دو خواهر داشته باشد دو سوم مال را ميبرند و اگر خواهران و برادران باشند هر برادر مقابل دو خواهر ارث ميبرد.
ناگفته نماند آيه اخير درباره برادران و خواهران پدر و مادرى و يا پدرى است چنانكه آيه دوّم درباره برادران و خواهران مادرى است.
وَ لَكُمْ نِصْفُ ما تَرَكَ أَزْواجُكُمْ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُنَّ وَلَدٌ فَإِنْ كانَ لَهُنَّ وَلَدٌ فَلَكُمُ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ ... وَ لَهُنَّ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَكُمْ وَلَدٌ فَإِنْ كانَ لَكُمْ وَلَدٌ فَلَهُنَّ الثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُمْ نساء: ١٢.
٧- آيه در بيان ارث زن و شوهر است و آن اينكه اگر زن بميرد و فرزند نداشته باشد نصف مال او بشوهر ميرسد و اگر فرزند داشته باشد يك چهارم مال را شوهر ميبرد و اگر شوهر بميرد و فرزند نداشته باشد زنش يك چهارم ميبرد و اگر فرزند داشته باشد فقط يك هشتم ميبرد.
سهاميكه خداوند در قرآن عظيم بيان داشته همينهاست كه گفته شد بقيّه مراتب بحكم وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ فِي كِتابِ اللَّهِ انفال: ٧٥. احزاب: ٦. ارث مىبرند و تفصيل آن در فقه است.
عصبه
ناگفته نماند در ارث گاهى سهام تمام مال را احاطه نميكند و مقدارى زياد مىماند مثلا اگر ميّت يك پدر و يك دختر داشته باشد مال او را شش قسمت ميكنند سه قسمت مال دختر و يك قسمت مال پدر است و بقيّه را كه دو قسمت است ارباعا بدختر و پدر ميدهند.
نصيب اوّلى پدر و دختر را فرض و نصيب دوّمى را ردّ نامند و چون پدر و دختر از هر كس بميّت نزديكتراند