قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ١٩
باستناد اين گفته فرموده: كه متّى در محلّ وصول عوارض از طرف يونانيان مأمور وصول عوارض بود كه از شغلش دست كشيده پيروى عيسى نمود.
وجدى در دائرة المعارف ذيل لغت انجيل گفته: انجيل متّى قديمترين انجيلى است كه سى سال پس از عيسى عليه السّلام در اورشليم بلغت عبرى نوشته شده است.
انجيل مرقس
در گذشته از هاكس نقل شد كه انجيل مرقس پيش از انجيل متّى نوشته شده ولى محققين آنرا قبول ندارند، وجدى در دائرة المعارف ميگويد:
انجيل مرقس در حوالى ٦٦ ميلادى در روم بعد از انجيل متّى بزبان يونانى نوشته شد.
نام اصلى مرقس يوحنا است كه لقبش مرقس بود چنانكه در كتاب اعمال رسولان باب دوازدهم نقل شده هاكس گويد: مرقس خويش و شاگرد بارنابا بود در سفر و عبور از «قبرس» به «پرچه پمفوليّه» رفيق و مصاحب پولس و بارنابا بود و از آنجا بدون رضايت پولس آنها را گذاشته باورشليم مراجعت نمود.
او پسر مريم نامى است كه حواريّون در خانه او در اورشليم جمع ميشدند و احتمال ميرود كه در آنجا عقائد مسيحيّه را از پطرس تعليم يافته باشد لذا پطرس او را فرزند خطاب ميكرد ... مورّخين سلف اتفاق دارند كه هر چند مرقس از حواريّون نبوده ولى انجيل خود را در تحت توجّه پطرس تصنيف نمود ... (قاموس كتاب مقدّس مادّه مرقس).
در الميزان ج ٣ ص ٣٤٢ از قصص الانبياء عبد الوهاب نجّار نقل كرده كه مرقس انجيل خويش را بامر پطرس نوشت و به الوهيّت مسيح عقيده نداشت.
على هذا مرقس از شاگردان حضرت عيسى عليه السّلام نبوده است.
انجيل لوقا
لوقا نه از حواريون بود و نه