٥. أَمْ هَلْ تَسْتَوِي الظُّلُماتُ وَ النُّورُ رعد: ١٦. كه نور ظاهرى است و نور معنوى مثل‌ اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى‌ النُّورِ بقره:

٢٥٧. بيشتر موارد آن در قرآن مجيد نور معنوى است.

كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى‌ النُّورِ ابراهيم: ١. نور ايمان را از آن نور گوئيم كه راه خدا و آخرت و راه زندگى را روشن كرده است مرد مؤمن در نور است كه راه همه چيز براى او روشن و هويدا است و ميداند از كجاست و بكجا است و در كجا است.

علّت جمع آمدن ظلمات گفته‌اند آنست كه ظلمات و ضلالت از پيروى هواى نفس است و آن گوناگون ميباشد ولى نور از پيروى حق است و آن يكى است و ميان اجزاء آن اختلافى نيست.

اللَّهُ‌ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ مَثَلُ‌ نُورِهِ‌ كَمِشْكاةٍ فِيها مِصْباحٌ. الْمِصْباحُ فِي زُجاجَةٍ. الزُّجاجَةُ كَأَنَّها كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبارَكَةٍ زَيْتُونَةٍ لا شَرْقِيَّةٍ وَ لا غَرْبِيَّةٍ يَكادُ زَيْتُها يُضِي‌ءُ وَ لَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نارٌ نُورٌ عَلى‌ نُورٍ يَهْدِي اللَّهُ‌ لِنُورِهِ‌ مَنْ يَشاءُ وَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ لِلنَّاسِ وَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْ‌ءٍ عَلِيمٌ‌ نور: ٣٥.

نور در اللَّهُ‌ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ‌ غير از نور در مَثَلُ نُورِهِ‌- ... يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ‌ است نور اوّل كه بلفظ جلاله حمل شده راجع بذات بارى تعالى و نور دوّم و سوّم راجع بنور ايمان است.

اللَّهُ‌ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ‌ يعنى خدا ظاهر كننده آسمانها و زمين است و آن مساوى با ايجاد و خلقت ميباشد يعنى خدا آفريننده آسمانها و زمين است.

مَثَلُ‌ نُورِهِ‌- ... يَهْدِي اللَّهُ‌ لِنُورِهِ‌ اضافه نور بضمير ظاهرا لاميّه و ميشود بمعناى «من» باشد مراد از اين نور