تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٥ - تفسير باغبان هستى، شما را چون گلى پرورش داد

- نخست دست آنها را گرفته و به اعماق وجودشان برد، تا آيات انفسى را مشاهده كنند، (چنان كه در آيات قبل گذشت) سپس همان گونه كه آيات مورد بحث مى‌گويد آنها را به مطالعه نشانه‌هاى خدا در عالم بزرگ آفرينش دعوت كرده و آنان را به سير آفاقى مى‌برد [١] نخست از آسمان شروع كرده، مى‌گويد:" آيا نمى‌دانيد چگونه خداوند هفت آسمان را يكى بالاى ديگرى آفريده است"؟! (أَ لَمْ تَرَوْا كَيْفَ خَلَقَ اللَّهُ سَبْعَ سَماواتٍ طِباقاً) [٢]" طباق" مصدر باب" مفاعله" به معنى" مطابقه" است، گاه به معنى قرار گرفتن چيزى بالاى چيزى مى‌آيد، و گاه به معنى هماهنگى و مطابقت دو چيز با يكديگر است، و در اينجا هر دو معنى صدق مى‌كند.

مطابق معنى اول آسمانهاى هفتگانه يكى بالاى ديگرى قرار دارد، و به طورى كه در تفسير آسمانهاى هفتگانه در گذشته گفته‌ايم يك تفسير قابل توجه اين است كه تمام آنچه را ما با چشم مسلح و غير مسلح از ستارگان ثوابت و سيار مى‌بينيم همه جزء آسمان اول است، و شش عالم ديگر يكى ما فوق ديگرى بعد از آن قرار دارد كه از دسترس علم و دانش انسان امروز بيرون است، و ممكن است در آينده اين شايستگى را پيدا كند كه آن عوالم عجيب و گسترده را يكى‌

[١] در اينكه اين سخنان دنباله كلام نوح است يا جمله‌هاى مستقلى كه به طور معترضه از سوى خداوند خطاب به مسلمانان صادر شده، در ميان مفسران گفتگو است، ولى بسيارى از آنها ترجيح داده‌اند كه دنباله كلام نوح باشد، و ظاهر آيات نيز همين اقتضا مى‌كند، و اگر بعد از اين آيات جمله" و قال نوح" آمده، به خاطر آن است كه نوح سخنانش را با مردم تمام كرده و رو به درگاه خدا آورده و از آنها شكايت مى‌كند.

[٢]" طباقا" ممكن است" مفعول مطلق" باشد يا" حال".