تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨٧ - تفسير اين يك هشدار است، و انتخاب راه با شماست!

و سرانجام در آخرين آيه اين سوره، به سرنوشت نيكوكاران و بدكاران در يك جمله كوتاه و پرمعنى اشاره كرده، مى‌فرمايد:" خدا هر كس را بخواهد در رحمتش وارد مى‌كند، و براى ظالمان عذاب دردناكى فراهم ساخته است" (يُدْخِلُ مَنْ يَشاءُ فِي رَحْمَتِهِ وَ الظَّالِمِينَ أَعَدَّ لَهُمْ عَذاباً أَلِيماً).

جالب اينكه در آغاز آيه مى‌گويد:" هر كس را بخواهد در رحمت خود وارد مى‌كند" ولى در پايان آيه، عذاب را روى ظالمان متمركز مى‌سازد، و اين نشان مى‌دهد كه مشيت او بر عذاب به دنبال مشيت انسان بر ظلم و گناه است، و به قرينه مقابله روشن مى‌شود كه مشيت او در رحمت نيز به دنبال اراده انسان در ايمان و عمل صالح و اجراى عدل است، و جز اين از حكيم نمى‌توان انتظار داشت.

عجب اينكه با اين قرينه روشن باز افرادى مانند فخر رازى صدر آيه را دليل بر مساله جبر گرفته‌اند بى‌آنكه ذيل آيه را كه در باره آزادى اراده و عمل ظالمان سخن مى‌گويد مورد توجه قرار دهند! [١]

پروردگارا! تو راه را نشان دادى، ما نيز تصميم به پيمودن اين راه داريم، ما را مدد فرما! بارالها! اگر از" ابرار" نيستيم دوستدار آنهائيم، ما را به آنها ملحق نما.

پايان سوره انسان (دهر) ١ ربيع الثانى ١٤٠٧

[١] شرح بيشتر در باره آيات" مشيت" را در جلد ١٩ صفحه ٤٦٨- ٤٦١ (ذيل آيه ٣٧ سوره زمر) مطالعه فرمائيد.