تفسير نمونه ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٠ - تفسير انسان بهترين داور خويش است
يا اينكه قرارگاه نهايى از بهشت و دوزخ به فرمان او است.
يا اينكه استقرار براى محاكمه و حساب در پيشگاه او است.
ولى با توجه به آيه بعد تفسيرى را كه انتخاب كرديم از همه مناسبتر است.
بعضى معتقدند كه اين آيه از جمله آياتى است كه خط سير تكامل ابدى انسان را بيان مىكند، و در زمره آياتى است كه مىگويد: وَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ" بازگشت همه به سوى او است" (تغابن: ٣)- و يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ إِنَّكَ كادِحٌ إِلى رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاقِيهِ:" اى انسان تو با سعى و زحمت به سوى پروردگارت پيش مىروى، و او را ملاقات خواهى كرد" (انشقاق: ٦) وَ أَنَّ إِلى رَبِّكَ الْمُنْتَهى:" و اينكه همه به سوى پروردگارت باز مىگردند" (نجم: ٤٢) [١] به تعبير روشنتر انسانها رهروانى هستند كه از سر حد عدم حركت كرده و تا به اقليم وجود اينهمه راه را آمدهاند، و در اين اقليم نيز رو به سوى وجود مطلق و هستى بىپايان خداوند در حركتند، و هر گاه از مسير اصلى و صراط مستقيم منحرف نشوند اين حركت تكاملى تا ابد ادامه خواهد يافت و هر روز وارد مرحله تازهاى از قرب خدا مىشوند، اما اگر از مسير خود منحرف شوند سقوط كرده و نابود خواهند شد.
در اينكه منظور از اين دو تعبير چيست؟ تفسيرهاى زيادى ذكر شده است:
[١] البته در تفسير اين آيات نظرات ديگرى نيز هست كه در ذيل آنها بيان كردهايم.