تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٢ - تفسير اين عدد ماموران دوزخ براى چيست؟

بنا بر اين دليلى بر نفى مكى بودن اين آيه وجود ندارد، به خصوص اينكه هماهنگى و ارتباط كاملى با آيات قبل دارد كه نشانه‌هاى مكى بودن در آنها كاملا نمايان است (دقت كنيد).

سپس به دنبال اين گفتگوها كه در باره چگونگى بهره‌گيرى مؤمنان و كافران بيمار دل از سخنان الهى بود مى‌افزايد:" اينگونه خداوند هر كس را بخواهد گمراه مى‌سازد، و هر كس را بخواهد هدايت مى‌كند".

(كَذلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ).

جمله‌هاى گذشته به خوبى نشان مى‌دهد كه اين مشيت و اراده الهى در باره هدايت بعضى، و گمراهى بعضى ديگر، بى‌حساب نيست، آنها كه معاند و لجوج و بيمار دلند استحقاقى جز اين ندارند، و آنها كه در برابر فرمان خدا تسليم و مؤمنند مستحق چنين هدايت هستند.

و در پايان آيه مى‌فرمايد:" به هر حال، لشكريان پروردگارت را جز او نمى‌داند، و اين جز هشدار و تذكرى براى انسانها نيست"! (وَ ما يَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّكَ إِلَّا هُوَ وَ ما هِيَ إِلَّا ذِكْرى‌ لِلْبَشَرِ).

بنا بر اين اگر سخن از نوزده نفر از خازنان دوزخ به ميان آمده مفهومش اين نيست كه لشكريان خداوند محدود به اينها هستند، بلكه لشكريان پروردگار آن قدر زيادند كه به تعبير بعضى از روايات تمام زمين و آسمان را پر كرده‌اند، حتى" جاى پايى در تمام عالم هستى نيست مگر اينكه در آنجا فرشته‌اى به تسبيح خدا مشغول است"!.

در اينكه ضمير" هى" در جمله و ما هِيَ إِلَّا ذِكْرى‌ لِلْبَشَرِ (و اين جز تذكرى براى انسانها نيست) به چه چيز برمى‌گردد مفسران احتمالات متعددى داده‌اند.