حق و باطل
 
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص

حق و باطل - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣

تا بر سر آن دعوا و نزاع کنند پس وضع تولید دوره اشتراکی ایجاب می‌کرد عدالت و مساوات و برادری را . اما کم کم وضع بشر پیشرفت کرد انسان ، کشاورزی آموخت ، دامداری را فرا گرفت ، ابزارهای جدید و کاملتری ساخت بطوری که توانست اضافه بر نیازش تولید کند مثلا گندم و دانه های دیگر را کشف کرده بود ، آنها را در زمین می‌کاشت و هفتاد من برمی‌داشت و خودش و ده نفر دیگر را می‌توانست سیر کند از اینجا بود که استثمار پیدا شد یعنی افرادی کار کنند و تولید کنند و عده ای از محصول کار آنها بدون کار و تلاش استفاده نمایند قبلا هر کس اجبارا می‌بایست برای خودش کار کند ، اما حالا این امکان پیدا شده بود که یک نفر با استفاده از کار دیگری زندگی کند به این ترتیب‌ مالکیت خصوصی پیدا شد مالکیت زمین و مالکیت برده عده ای برده های جنگی‌ را بکار می‌گرفتند و خود می‌خوردند و می‌خوابیدند و برده ها را استثمار می‌کردند . بنابراین از وقتی که ابزار تولید رشد کرد ، مالکیت خصوصی به وجود آمد و وقتی مالکیت خصوصی پیدا شد استثمار و ظلم به وجود آمد زیربنای اقتصادی‌ که خراب شد ، بشر هم فاسد شد ، یا استثمارگر شد و یا استثمار شده به‌ تعبیر مارکس این هر دو به نحوی از خود بیگانه شدند ، از انسانیت خود خارج شدند ، چون اساس انسانیت " ما " بودن بود ، قبلا مالکیت عمومی و اشتراکی بود ، با آمدن مالکیت خصوصی " ما " به " من " ها تبدیل شد که در مقابل یکدیگر قرار گرفتند ، از اینجا فساد و شرارت و ظلم و تباهی‌ شروع شد . در دوره