در نقطه ای از نقاط اسلامی رخ بدهد ، ما اینجور هستیم ؟ حدود پانصد سال پیش وقتی که اندلس را که یکی از شریفترین اعضای پیکر اسلامی بود از مسلمانان گرفتند که اینهم تاریخچه [١] عجیبی دارد ، اساسا مسلمین دیگر ، هیچ متوجه نشدند و گویا اصلا خبردار نشدند که عضو شریفی را ، یکی از مهدهای بزرگ تمدن اسلامی و جهانی را از آنها گرفتند در آن وقت‌ گرفتار جنگ شیعه و سنی بودند ، اصلا فکر نمی‌کردند که چنین موضوعی هم در دنیا مطرح است ، و چنین فاجعه ای هم برای دنیای اسلام رخ داده است .
اقبال مدعی است که از تاریخ مردن تفکر اسلامی پانصد سال می‌گذرد او مدعی‌ است که پانصد سال است که طرز تفکر مسلمین درباره اسلام به صورت مرده ای‌ درآمده و صورت زندگی خودش را از دست داده است .
در گرفتاریهائی که امروز برای اسلام هست ، مثلا در همین گرفتاری فلسطین‌ ، ما و شما چقدر همدردی داریم ؟ واقعا احساس همدردی ما چیست ؟ اگر نباشد ، به قول پیغمبر اکرم ما مسلمان نیستیم . « مثل المؤمنین فی‌ تواددهم و تراحمهم و تعاطفهم مثل الجسد اذا اشتکی منه عضو تداعی له سایر الجسد بالسهر و الحمی » [٢] ، می‌فرماید : تمام این پیکر بی‌خوابی بسرش‌ می‌زند ، استراحت و آسایش از او گرفته می‌شود یعنی آنقدر به تکاپو می‌افتد که دیگر خوابش نمی‌برد .

[١] کتاب تاریخ اندلس مرحوم دکتر آیتی رضوان الله علیه را حتما بگیرید و بخوانید ، دانشگاه تهران چاپ کرده است . [٢] جامع الصغیر جلد ٢ صفحه . ١٥٥