دسته شده اند : عده ای نظر اول را برگزیده اند و برخی نظر دوم را ، و گروهی دیگر به نظری متفاوت با هر دو دسته قبلی معتقد شده اند بعضی‌ فیلسوفان و از آن جمله اکثر مادیین نسبت به جهان ( و نیز نسبت به انسان‌ ) بدبین بوده اند و جهان را در مجموع خود یک امر نبایستی و نامطلوب و کور و کر و بی‌هدف می‌دانسته اند در مقابل ، الهیون و مکاتب الهی و خصوصا اسلام بطور قاطع و صریح خلقت عالم را بر حق می‌دانند و آن را عین خیر و نیکی و حسن می‌شمارند و برآنند که هیچ کاستی و زیادتی در آن راه ندارد و باطل و لغو و بازیچه نیست ، و هیچ امر نبایستی در نظام جهان هستی وجود ندارد : « الذی احسن کل شی‌ء خلقه [١] ، ربنا الذی اعطی کل شی‌ء خلقه »[٢] : پروردگار ما خلقت هر چیز را نیکو ساخت ، و هر آنچه لازمه خلقتش بود به او عطا کرد .
نظریه سومین گروه این است که جهان ( و انسان ) ترکیبی است از خیر و شر ، نیمی مطلوب و نیمی نامطلوب است ، نیمی بایستنی و نیمی نبایستنی‌ است ما دوگانگی را در جهان می‌بینیم در این عالم ، خیر و شر ، حق و باطل‌ ، نقص و کمال ، مرض و سلامت ، مرگ و حیات ، بی‌نظمی و نظم ، ظلم و عدل‌ ، فساد و صلاح ، خرابی و آبادانی زیاد به چشم می‌خورد این دوگانگی نشانه‌ این است که در مبدأ و منشأ هستی دوگانگی وجود دارد ، زیرا امکان ندارد که در آن واحد همه عالم از یک مبدأ و یک اصل ریشه گرفته باشد ، و در عین حال اختلاف و دوگانگی در آن وجود داشته باشد فکر ثنویت و دوگانگی‌ پرستی که در

[١] سوره سجده ، آیه . ٧ [٢] سوره طه ، آیه . ٥٠