« الا الفاسقین »" [١] خدا گمراه نمی‌کند به وسیله آن مگر فاسقان را ، یعنی آنهایی که زمینه روح و فطرت پاک خودشان را فاسد ، مسخ و منحرف‌ کردند . قرآن ریسمان خداست ، ریسمانی است که فرستاده تا بشر را از چاه‌ ظلمت طبیعت بیرون بیاورد ، چنگ زدن ریسمان با کیست ؟ با بشر است ، ولی آنکه نمی‌خواهد از این ریسمان استفاده کند تقصیر با خودش است " ² یضل به کثیرا و یهدی به کثیرا و ما یضل به الا الفاسقین »" که این مضمون‌ در آیات زیادی از قرآن تکرار شده که هدایت الهی و ضلالت الهی نظامی‌ دارد و ضلالت الهی عقوبت است . خلاصه مطلب این است . نور الهی آن خانه‌ را در اعلی درجه روشن کرده است ، که مثال به آن چراغ می‌زند چون مثل اعلای‌ روشنی برای یک خانه بوده ، نور الهی جهان را به حد اعلی روشن کرده است‌ . مطلب ، مطلب درستی است . اگر بگوییم مثل ، مثل انسان است ، از نظر عقل انسان هم بخواهیم پیاده کنیم که بوعلی گفته است درست است ، از نظر ایمان انسان هم پیاده کنیم که در روایات آمده درست است ، و البته این‌ نظر ایمان ، درست‌تر است ، گذشته از اینکه در روایت است و قابل مقایسه‌ نیست که انسان حرف بوعلی را با روایت مقایسه کند ، با آیات بعد خوب‌ تطبیق می‌کند ، چون آیات بعد مثل برای کافر ( دل کافر ) ذکر می‌کند که در تاریکی است . اگر مثل ، مثل مؤمن باشد مثل قلب مؤمن است ، یعنی قلب‌ مؤمن روشن است مثل خانه‌ای که در آن چنین چراغی باشد ، برعکس قلب کافر که تاریک است ، و اگر مثل ، مثل جامعه بشریت و چراغی که جامعه بشریت‌ را روشن کرده است یعنی

[١] بقره / ٢٦