آشنایی با قرآن 4 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٨
نظیرش در قرآن هست . در اینجا مخاطب شخص پیغمبر اکرم است ، میفرماید
: " « الم تر ان الله یسبح له من فی السموات و الارض »" آیا ندیدی [١] ؟ " هر که در زمین است " را هم اختصاص به مؤمنین نمیدهد : ای
پیغمبر ! آیا تسبیح مرغان را در حالی که در اوج آسمان صف کشیدهاند ندیدی
؟ بالاتر اینکه بعد میگوید : " « کل قد علم صلاته و تسبیحه »" هر کدام
از اینها کوهها ، درختها ، مرغها ، انسانها و هر موجودی که تسبیح میکند
به تسبیح خود آگاه است ، به نماز خود آگاه است . عجیب این است که این
امر را تعبیر به " نماز " میکند . گفتیم یک جا تعبیر به " تسبیح " و
" حمد " میکند و یک جا تعبیر به " سجود " میکند ، اینجا اصلا تعبیر
به " صلاه " کرده است ، گو اینکه بعضی مفسرین گفتهاند مقصود از " صلاه
" دعاست ولی همان نماز است ، روح نماز هم دعاست . خود قرآن تعبیر به
" صلاه " کرده است : اینها نماز دارند و به نماز خودشان آگاهند و خدای
آنها هم به کار آنها آگاه است .
بنابراین ما چنین آیاتی در قرآن داریم و نباید اول برویم ببینیم که آیا
میتوانیم معنی بکنیم که مقصود از مثلا تسبیح چیست . نه ، قرآن چنین مطلبی
میگوید که تمام ذرات عالم هستی خدا را تسبیح میکنند و حمد میکنند ، و به
ما هم میگوید : ولی شما ای مردم فهم نمیکنید اما چنین چیزی وجود دارد .
البته خدا هم که این مطلب را بیان کرده نخواسته یک معمایی را که هیچ
وقت بشر به هیچ
[١] بعضی مفسرین " الم تر " را " الم تعلم " معنی کردهاند . و خواستهاند آن را به غیر پیغمبر تعمیم بدهند ، ولی بعضی دیگر میگویند " الم تر " همان " الم تر " است و مخاطب هم همان شخص پیغمبر است .