ثنای الهی نظیر اقرار به توحید است که مجموع نفی و اثبات است ، وقتی‌ می‌گوییم " لا اله الا الله " نفی می‌کنیم معبودیت غیر را و اثبات می‌کنیم‌ ذات او را . ثنای الهی هم همیشه نفی است و اثبات ، نفی‌اش همین است : منزه است از . . . ، ولی " حمد " توصیف پروردگار است به صفات‌ اثباتی ، او را ستایش می‌کنم که همه نعمتها از اوست ، همه کمالات از اوست و به او برمی‌گردد ، او به هر چیزی داناست : " « بکل شی‌ء علیم " ، بر هر چیزی تواناست : " « و هو علی کل شی‌ء قدیر »" ، او سمیع‌ است ، او بصیر است ، او حی است ، او قیوم است ، او ملک است ، او مؤمن است ، مهیمن است ، عزیز است ، جبار است ، متکبر است [١] .
این صفات اثباتی . پس ما با یک " سبحان ربی العظیم و بحمده " ، یا یک " سبحان ربی الا علی و بحمده " یک دنیا نقص را به نظر می‌آوریم و می‌گوییم خدای ما از اینها منزه است ، و یک سلسله کمالات را [ به نظر می‌آوریم و می‌گوییم ] خدای ما دارای چنین صفاتی است . در نماز وقتی سوره‌ توحید را می‌خوانیم می‌گوییم : " « قل هو الله احد ، الله الصمد ، لم یلد و لم یولد و لم یکن له کفوا احد »" هم صفات اثباتی در آن است و هم‌ صفات سلبی . بعد می‌گوییم : " « کذلک الله ربی » " چنان است پروردگار من ، آن صفات کمالی اثباتی را دارد و من او را به آن صفات ستایش و حمد می‌کنم . نقصی در او نیست ، اینکه فرزند داشته باشد ، فرزند چیزی باشد ، مثل و مانند داشته باشد ، در او نیست " « کذلک الله ربی » " .
قرآن می‌گوید این کار تسبیح و تحمید که شما در این شعور

[١] حشر ٣٢ - [٣٤]