یا نباشد ، البته اندکی بعید است . بوعلی سینا نمی‌گوید من تفسیر می‌کنم ، آنچه که خودش در باب مراتب عقل انسان گفته ، تعبیرات قرآن را آنجا پیاده کرده بدون اینکه بگوید من می‌خواهم آیه قرآن را تفسیر کرده باشم ، ولی غزالی جوری بیان کرده که خواسته آیه قرآن را تفسیر کرده باشد .
بعضی دیگر گفته‌اند خداوند از مثال به مشکات و مصباح و زجاجه ، در مجموع یک منظور بیشتر ندارد ، یعنی یک نور بسیار بسیار روشن . اگر در شب در یک فضایی مثل این مسجد باشیم که نورانی ترین چراغ [١] در آن‌ باشد چه حالتی دارد ؟ دیگر هیچ شک و ابهام و تردیدی نیست . گفته‌اند مقصود آیه این است : نور الهی ، هدایت الهی در این حد روشن و واضح و هویداست که چنان چراغی در شب تاریکی در یک فضای در بسته وجود داشته‌ باشد .
در روایات ما این آیه دو جور تفسیر شده است و این خود نشان می‌دهد که‌ این آیه قابل تطبیق بر انحائی از تفسیرهاست . در بعضی از روایات این‌ مثل را مثل انسان دانسته‌اند ولی در روایات این را در عقل انسان پیاده‌ نمی‌کنند ، در ایمان انسان پیاده می‌کنند . این مشکات و زجاجه و مصباح را در روایات تشبیه کرده‌اند به تن انسان ، سینه انسان ، قلب انسان و نور ایمان انسان ، که نور ایمان در قلب انسان چگونه قرار می‌گیرد و روح انسان‌ در کالبد او چگونه قرار می‌گیرد . این مثل را برای انسان ذکر کرده‌اند ولی‌ از نظر ایمان .
در بعضی روایات دیگر ، این مثل برای انسان است ولی نه برای هر فرد انسان مؤمن ، بلکه برای کانون هدایت انسانها ، یعنی

[١] در آن زمان مثلش همان بوده [ که قرآن فرموده است ] .