آشنایی با قرآن 4 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٤
این فضا امواج رادیویی از ایستگاههای مختلف رادیویی دنیا هست ولی نمیشنویم . اما قرآن میگوید " ولی این مطلب را نمیفهمید " ، نه تنها نمیشنوید ، بلکه نمیفهمید ، فهم نمیکنید ، هنوز فهمتان کوتاه است . قبل از اینکه به آیات دیگر بپردازم ، فرق میان " تسبیح " و " حمد " را عرض کنم که میفرماید : " « الا یسبح بحمده »" . چون تسبیح و حمد کار ماست اقلا بفهمیم وقتی در نماز میگوییم " سبحان ربی العظیم و بحمده " که خلاصهاش این است " تسبیح پروردگار عظیم میکنم و حمد پروردگار عظیم " یا میگوییم : " سبحان ربی الاعلی و بحمده " یعنی تسبیح میکنم پروردگار برتر را و حمد میکنم او را ، " تسبیح میکنم " یعنی چه ؟ و " حمد میکنم " یعنی چه ؟ ثنای خدا به دو شکل است : یکی تسبیح و دیگری تحمید . تسبیح یعنی تنزیه ، یعنی خدا را از آنچه که ذات او مبراست منزه کردن ، و برتر دانستن او از آنچه که شأن مخلوقین است ، از آنچه که حاکی از نوعی نقص و ناتوانی و نارسایی است . اصلا کلمه " سبحان " معنایش این است که من او را تسبیح و تنزیه میکنم از اینکه به چشم دیده شود ، با دست لمس شود ، او را جسم بدانم و بگویم در جایی قرار گرفته است ، او را محتاج و نیازمند بدانم به هر چیزی از جمله به عبادت خودم ، خیر ، او منزه است از نیاز و احتیاج ، تنزیه میکنم او را از اینکه به او نسبت ظلم و ستم بدهم ، برای او شریکی قائل باشم ، او را مرکب و دارای اجزاء بدانم ، بگویم از چه درست شده و از کجا آمده است . پس تسبیح یعنی یک سلسله چیزهایی را که من میفهمم که خدا از اینها برتر و بالاتر است ، با کلمه " سبحان " از او نفی میکنم .