است در بیابانها و بخصوص بیابانهای شنزار خیلی اوقات به هنگام تابیدن‌ آفتاب ، انسان از دور نگاه می‌کند و خیال می‌کند یک دریاست که در آن ، آب دارد موج می‌زند و اگر تشنه باشد به سوی آب می‌رود ، ولی هر چه نزدیک‌ می‌شود می‌بیند آب از او دور می‌شود تا کم کم می‌فهمد که خیال بوده و از انعکاس نور یک چنین وضعی پیدا شده و اصلا آبی وجود ندارد ، صورت و شکل‌ و ظاهر و خیال آب هست ولی خود آب نیست .
گاهی نیز قرآن اعمال کافران را تشبیه می‌کند به تاریکیهایی که انسان در یک شب ظلمانی در میان امواج طوفانی دریا گرفتار است و همین طور موج از پس موج ، حرکت می‌کند و هوا هم ابری است ، هیچ نوری وجود ندارد و به‌ قدری تاریک است که حتی دستش را هر چه نزدیک به چشمش بیاورد که آن را ببیند ، دست خودش را نمی‌بیند .
این سه مثل هر کدام ناظر به یک چیز بالخصوص است : یکی مثل کارهای بد کافران است که " « ظلمات بعضها فوق بعض »" [١] ، یکی مثل است‌ برای کار خوبشان که خیال می‌کنند کار خوب انجام داده‌اند ، بعد می‌بینند سراب بوده است نه آب ، و یکی دیگر مثل است برای کار خوبی که اول هم‌ یک چیزی بوده ولی بعد کاری انجام داده‌اند که آن را به کلی نیست و نابود کرده‌اند .
باسمک العظیم الاعظم الاعز الاجل الاکرم یا الله . . .

[١] نور / [٤٠]