اساسا ما به چه دلیل می‌گوئیم بوعلی سینا فیلسوف و طبیعت بوده و سعدی‌ ادیب و باذوق ؟ آیا جز از راه آثار آنها است ، مادر مغز و اندیشه بوعلی‌ یاسعدی نبوده‌ایم ، فقط آثار آنها را دیده‌ایم فرضا در زمان آنها می‌بودیم و از نزدیک خود آنها را می‌دیدیم باز مستقیما راهی به مغز و اندیشه آنها نداشتیم فقط گفته‌های آنها را از زبان خودشان می‌شنیدیم و یا نوشته‌های آنها را در زیر دست خود آنها می‌دیدیدیم .
اکنون اگر کسی ادعا کند که بوعلی و سعدی فاقد معلومات و اطلاعات و استعداد فلسفی و ادبی بوده‌اند و خود به آنچه می‌گفته و می‌نوشته‌اند آگاه‌ نبوده‌اند ، ندانسته سخنانی می‌گفتند و به این صورت در می‌آمده است و بدون‌ توجه و عمد و قصد دست خود را به قلم و کاغذ می‌برده‌اند و تصادفا آثاری به‌ وجود آمده دارای این همه معنی ، آیا ما هرگز قبول می‌کنیم ؟ ابدا .
هر برگ درخت ، و هر پرده از پرده‌های چشم یک حیوان به اندازه‌ء همه‌ آثار بوعلی و سعدی نشانه از فکر و عمد و قصد و تدبیر واراده دارد .
قرآن کریم از زبان موسی بن عمران خطاب به فرعون و فرعونیان خداوند را چنین معرفی می‌کند : « قال ربناالذی اعطی کل شی‌ء خلقه »( سوره‌ء طه - آیه‌ ٥٠ ) [١] ج - یکی از شگفتیهای طبیعت که اندیشه بشر را سخت تکان می‌دهد توجه‌ حیرت انگیز اشیاء است به غایات و اهداف خود و به عبارت دیگر اصل‌ هدایت

[١] گفت پروردگار ما کسی است که خلقت خاص هر موجودی را به او عطا فرموده است .