نامیده می‌شد بسی مناسب تر بود . مسائل " سماع طبیعی " که از آنها یاد کردیم قطعا علم و فن مستقلی‌ است و در هیچ یک از فنون مربوط به فلکیات و عنصریات داخل نیست . و اتفاقا تمام و یا غالب مباحث آن از حیث روش و سبک تحقیق شبیه‌ الهیات است یعنی صرفا تعقلی و استدلالی و قیاسی است نه حسی و تجربی و لهذا به فلسه شبیه تر است تا علوم و حسی و تجربی . به عقیده حکماء برخی‌ مباحث سماع طبیعی یعنی آنها که در فریده اول در ده فصل آمده است ( البته باستثناء فصل ششم که ذکر شد ) اساسا جزء الهیات است نه طبیعیات‌ و بیان این جهت در شرح منظومه آمده است . سایر مباحث آن که در فریده‌ دوم و سوم این کتاب آمده است از قبیل مسائل حرکت ، زمان ، مکان ، امتناع خلا ، شکل ، جهت ، حدوث اجسام ، از الهیات خارج است و داخل در عنصریات و فلکیات هم نیست و باید فن مستقلی شمرده شود . ولی صدرالمتالهین به حکم اینکه قائل به حرکت جوهریه است ، حرکت و زمان و همچنین حدوث اجسام را از لو احق و عوارض جسم طبیعی نمی‌داند ، لهذا مسائل حرکت و زمان و حدوث اجسام را نیز داخل در مسائل الهیات‌ می‌داند . علیهذا به عقیده مشار الیه مسائلی که برای سماع طبیعی باقی‌ می‌ماند منحصر است به مسائل : مکان ، تناهی ابعاد ، امتناع خلا ، شکل ، وجهت . اما بیان اینکه چرا مسائل مربوط به حقیقت جسم طبیعی ، و همچنین مسائلی‌ مربوط به حرکت ، خصوصا حرکت جوهریه ، و زمان و حدوث اجسام از مسائل‌ الهی است نه از مسائل طبیعی از حدود بحث ما خارج است .