اشاعره ، که دسته‌ای دیگر از متکلمین اسلامی هستند ، درست در جهت عکس‌ معتزله در این باب نظر دارند . آنها گفته‌اند : ذات حق موصوف به پاره ای از صفات ، و منعوت به‌ پاره‌ای از نعوت است ، و آن صفات ، به حکم این که : صفت باید غیر از موصوف باشد ، مغایر با ذات حقند . و به اصطلاح : زائد بر ذات حقند ، و چون موصوف " واجب الوجود " و " قدیم الوجود " است باید این صفات‌ هم مانند " موصوف " واجب الوجود و قدیم الوجود باشند . پس صفات‌ واجب الوجود مانند ذات واجب الوجود ، هم واجب الوجود و هم قدیم‌ الوجودند . این است که اشاعره ، معتقدند : به " قدمای ثمانیه " ، یعنی‌ به : هشت موجود قدیم ، و در واقع به " هشت واجب الوجود " معتقدند .

نظریه سوم : عقیده حکمای اسلامی

نظریه حکمای اسلامی ، نظریه‌ای است که هم منطق و استدلال ، آن را تائید می‌کند و هم متون اسلامی ، و آن این است : ذات واجب ، واقعا متصف به یک سلسله صفات می‌گردد ، ولی دلیلی نیست‌ بر این که لزوما صفت باید مغایر با موصوف باشد ، بلکه دلیل ، قائم است‌ ، بر این که صفات واجب و همچنین برخی صفات ممکن عین ذات واجب و یا عین ذات ممکن است . بعدا به طور تفصیل درباره این مطالب بحث خواهد شد ، و این است معنی بیت بالا که می‌گوید :

ثم ارجعن و وحدنها جمعا

فی الذات و التکثیر فی ما انتزعا

٢ - درباب کثرت مفهوم با وحدت مصداق ، این مطالب باید تذکر داده‌ شود که : هیچ مانعی ندارد که یک شی‌ء به حسب وجود خارجی و عینی ، باشد ، و در