شرح منظومه 2
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص

شرح منظومه 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٥

این که مباحث مربوط به ذات ، صفات و افعال خدا را الهیات نامیده‌اند ، وجه روشنی دارد ، اما این که چرا مجموع فلسفه اولی را الهیات می‌نامند ، سئوالی است که باید بدان پاسخ گفت . ممکن است گفته شود : این که همه فلسفه اولی را حکمت الهی یا الهیات‌ می‌نامند ، - در مقابل حکمت طبیعی و حکمت ریاضی - صرفا از باب تسمیه کل‌ به اسم جزء است ، یعنی از آن نظر که بخشی از مباحث این علم ، درباره‌ء ذات و صفات و افعال الهی است . این وجه ، می‌تواند وجه صحیحی باشد ، ولی خود حکمای اسلامی که این اصطلاح‌ را وضع کرده‌اند ، ملتزم به آن نیستند ، و وجه دیگری برای آن ابراز می‌دارند : برخی می‌گویند : نامیدن فلسفه اولی به " الهیات " ، صرفا از یک غلط تاریخی ، سرچشمه می‌گیرد ، و آن این است : در مجموعه فلسفه ارسطو ، که بعدها به دست شاگرادان او و شاگردان‌ شاگردانش رسید ، فلسفه اولی به حسب ترتیب ، بعد از طبیعیات قرار گرفته بود ، و از طرفی هم ، خود ارسطو هیچ نامی از قبیل " فلسفه اولی " یا " علم اعلی " و یا " علم کلی " و از این قبیل نامها . . . بر روی‌ این بخش از فلسفه خود ، ننهاده بود . از این رو این قسمت به مناسبت‌ این که بی نام بود و هنگام تدوین معارف فلسفی ارسطو از نظر ترتیب بعد از بخش طبیعیات قرار گرفت ، با نام " متا فیزیک " یعنی " ما بعد علم طبیعت " خوانده شد ، در دوره اسلام این کلمه به " ما بعد الطبیعه‌ " ترجمه شد و تدریجا در عرف عام به جای کلمه " ما بعد الطبیعه " کلمه‌ " مأوراء الطبیعه " استعمال شد . مفهوم کلمه " ماوراء الطبیعه " مساوی است با کلمه " مجردات " ، یعنی حقایقی