طی می‌کنند و چون دائره‌ها از لحاظ وسعت و محیط مختلف‌اند و باید محیط های‌ مختلف را در زمان واحد طی کنند طبعا سرعت حرکت آنها متفاوت می‌شود ، یعنی حرکت آن که نزدیک‌تر است کندتر و حرکت آن که دورتر است تندتر خواهد بود . اکنون می‌گوئیم با فرض اتصال جسم ( نظریه حکماء ) و با فرض ترکب جسم‌ از ذرات صغار صلبه ذی بعد ( نظریه ذیمقراطیس ) اشکالی پیش نمی‌آید ، ولی بنابر نظریه متکلمین اشکال ذیل ظاهر می‌شود : سنگ آسیائی را فرض می‌کنیم که در هر ثانیه یک دور به گرد محور خود می‌چرخد ، قهرا تمام ذرات آن سنگ در یک ثانیه یک دائره کامل را طی‌ می‌کنند با این تفاوت که نقاط نزدیک‌تر دائره ای کوچک‌تر را طی می‌کنند . فرض می‌کنیم که ذراتی که در نزدیک‌ترین دائره قرار گرفته‌اند یک دائره‌ ده سانتیمتری را طی می‌کند و ذراتی که در دورترین فاصله از محور قرار گرفته‌اند یک دائره صد سانتیمتری را طی می‌کنند ، و سنگ آسیا را به حرکت‌ در می‌آوریم ، هنگام حرکت سنگ آسیا قهرا اجزائی که در یک دائره قرار گرفته اندمرتبا جای خود را به یکدیگر می‌دهند . اکنون می‌گوئیم در لحظه‌ای که یک ذره از ذراتی که در دائره وسیع تر قرار دارند به قدر یک ذره طی مسافت می‌کنند یعنی در جای ذره‌ء مجاور خود قرار می‌گیرند ، ذراتی که در دایره کوچکتر قرار دارند چه حالی دارند ، یا متحر کند و یا ساکن ، اگر فرض کنیم ساکنند باید بپذیریم که ذرات جسم در حال‌ حرکت جسم به دور خود دو حالت مختلف دارند بعضی ساکنند و بعضی متحرک ، یعنی ارتباطشان قطع می‌شود و از هم گسسته می‌گردند ، به این ترتیب که‌ اجزائی که