شرح منظومه 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١٦

و عمومی‌تر باشد و به این ترتیب " فلسفه‌ای " به وجود آورد " علمی " ! ، یعنی از طرفی رنگ فلسفه دارد زیرا مانند فلسفه الهی و علم اعلی ، کلی‌ و عمومی است و از طرف دیگر علمی است زیرا متکی به مسائل اثبات شده‌ علوم است [١] .
هربارت سپنسر انگلسی فیلسوف معروف قرن نوزدهم از این کسان است [٢] .
برخی دیگر فلسفه را مساوی فرضیه دانستند و هر قرضیه مادامی که ثبوت‌ علمی نیافته است و تجربه آن را تائید نکرده و در حد فرضیه است " فلسفه‌ " است و همین که عمل و آزمایش آن را تائید کرد " علم " است [٣] .
برخی دیگر فلسفه را محدود کردند به آن چیزها که در قدیم به آنها علوم‌ عملی می‌گفتند ، یعنی علم چگونه زیستن . همین‌ها گفتند : " علم دانستن‌ است و فلسفه ، حکمت و خردمندی است " [٤] .
حقیقت این است که آن چه به نام فلسفه علمی نامیده شده است نه‌ می‌تواند جواب گوی پرسش‌های فلسفی ذهن باشد و نه می‌تواند تنها با اتکاء به علوم بدون دخالت اصولی دیگر خارج از حوزه‌ء علوم روی پای خود به‌ایستد .
فرضیه‌های علوم را فلسفه نامیدن و همچنین فلسفه را محدود کردن به حکمت‌ عملی فقط توجیهی است برای این که لغت فلسفه مورد استفاده قرار گیرد .
هیچ یک از این‌ها پاسخ گوی نیاز فلسفی بشر نیست .
در این جا طبعا این پرسش پیش می‌آید که علت این همه اعراض و