شرح منظومه 2
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص

شرح منظومه 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٨

است . اما اطلاق الهیات به مباحث فلسفه اولی به اعتبار دیگر است ، و آن این‌ است که این امور غیر مشروط یعنی " لابه شرط " از ماده است ، احیانا اگر گفته شد و که فلسفه اولی درباره‌ء امور " مجرده " بحث می‌کند باز همین معنی مورد نظر است ، یعنی امور غیر مشروط به ماده ، نه امور مشروط به غیر مادی بودن . وجود این دو اصطلاح در کلمه " الهی " و هم در کلمه‌ " مجرد " نباید ما را به اشتباه بیاندازد . پس بنا بر آنچه گفته شد الهیات بالمعنی الاعم را از آن جهت " الهیات " و یا " مجردات " و احیانا " ماوراء الطبیعه " می‌نامیم که‌ حقایقی هستند مجرد از ماده - به معنی غیر مشروط به ماده - و به عبارت‌ دیگر حقایقی هستند " لا بشرط از ماده " ، هم در حد و مفهوم و هم در وجود و مصداق ، از قبیل مفاهیم وجود و عدم ، و وحدت و کثرت ، و وجوب و امکان و امتناع ، و حدوث و قدم ، و علت و معلول ، و متناهی و نامتناهی‌ و غیره . . . ولی در میان اموری که در علم الهی درباره آن‌ها بحث می‌شود پاره‌ای حقایق هستند ، که این حقایق ، " بشرط لا " ، از ماده می‌باشند . بنابراین ، از نظر حکمای اسلامی ، تمام فلسفه اولی ، بحث درباره حقایق‌ مجرده و ماوراء الطبیعی است ، ولی نه به معنای این که همه آنها ، بحث‌ درباره حقایق مبری و منزه از مادیت است . بلکه به این معنی است که همه‌ آنها بحث درباره حقایقی است که آن حقایق ، به حسب وجود خارجی و هم به‌ حسب حد و مفهوم ، مخلوط و مشروط و نیازمند به مادیات نیست ، و فقط بخشی از آن ، درباره حقایق مبری و منزه از مادیت بحث می‌کند . گذشته از تسمیه و وجه تسمیه ها ، به هر حال معلوم شد : موضوع آن علمی‌ که به نام فلسفه اولی و یا علم الهی و یا هر نام دیگر . . . خوانده می‌شود ، " موجود