شرح منظومه 2
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص

شرح منظومه 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٥

تلخ ؟ یا شور یا بی مزه ؟ اما صحیح نیست گفته شود فلان جسم زیر است یا بم و فلان آواز سفید است یا سیاه یا بنفش ، و مزه‌ء فلان خوردنی زرد است‌ یا سیاه و فلان رنگ شور است یا شیرین ؟ اما درباره همه این‌ها صادق است که موجود است یا معدوم ؟ یکی است‌ دوتا ؟ ضروری است یا ممکن ؟ حادث است یا قدیم ؟ بالقوه است یا بالفعل‌ ؟ علت است یا معلول ؟ مقصود این است که پاره‌ای از صفات ، از آن جهت برای اشیاء هست که آن‌ اشیاء موجودند ، و طبعا صفاتی که برای واجب الوجود هست ، همان صفاتی‌ است که برای " موجود " است از آن جهت که موجود است ، و موجود از آن‌ جهت که موجود است موصوف به آن صفات و منعوت به آن نعوت است . و اما این که خود آن صفات ، چیست ؟ و فرق صفات حقیقی و صفات اضافی‌ چیست ؟ مطلبی است که بعدا درباره‌اش بحث خواهد شد . در این بیت نظیر برهانی که درباره حقیقت وجود آورده شد درباره صفات‌ واجب الوجود آورده شده است . یعنی همان چیزی که درباره حقیقت وجود گفته شد که یا واجب است و یا ممکن ، اگر واجب است فهو المطلوب و اگر ممکن باشد ، مستلزم این است که ، " واجب " باشد ، عینا درباره‌ء شؤون‌ ( صفات ) وجود نیز جاری است . زیرا آنها عین وجودند ، و تفاوت آنها با وجود ، تفاوت مفهومی است . مثلا " نور " مساوی با وجود است ، پس سراسر هستی مساوی است با " نوریت " . و ماورای این نور " ظلمت " است ، و ظلمت ، عین " ناچیزی " است . علیهذا حقیقت نور ، یا واجب است و یا ممکن ، اگر ممکن باشد ، مستلزم این است که " واجب باشد " ، عین این بیان درباره‌ء علم و حیات و قدرت و اراده و غیره نیز جاری است .