موجود بودن ملاک نیاز نمی‌شود . زیرا شی‌ء و موجود از آن جهت که شی‌ء موجود است ممکن است کامل و بی نیاز باشد همچنان که ممکن است ناقص و نیازمند باشد ، آنچه ملاک نیازمندی است نقص شی‌ء است نه موجودیت شی‌ء و شیئیت‌ شی‌ء که حاکی از کمال شی‌ء است .
اینجا است که هم از طرف حکماء و هم از طرف متکلمین تلاشهائی در جستجوی نقصی که ریشه نیازمندی به علت است صورت گرفته است .
متکلمین این نقص را حدوث ( یعنی این که وجود مسبوق به نیستی باشد ) دانستند ، پس موجود از آن جهت که حادث است و نبوده و بود شده ناقص‌ است و نیازمند به علت است و متقابلا " قدم " را ملاک غنا و وجوب‌ ذاتی و بی نیازی از علت شمرده‌اند .
فلاسفه بر متکلمین ایراد گرفته‌اند که ملاک نیاز را در درون ذات اشیاء

&gt و آن ذات متصف به صفت وجود است . بلکه به این معنا که ذات او عین وجود و عین واقعیت است . علیهذا فرض نیستی برای او از قبیل فرض‌ نیستی برای اشیاء دیگر نیست ، بلکه از قبیل فرض نیستی برای خود هستی‌ است . یعنی از این قبیل است که فرض کنیم هستی در عین اینکه هستی است‌ و متن واقعیت راتشکیل می‌دهد ، در همان حال نیست باشد ، که این عین‌ اجتماع نقیضین است . بنابر این وقتی می‌گوئیم ذات واجب الوجود ، واجب الوجود لذاته است ، یعنی علت خارجی ندارد و به اصطلاح دیگر ، واجب الوجود بدون وساطت " حیثیت تعلیله " موجود است . و وقتی می‌گوئیم واجب الوجود ، واجب‌ الوجود بذاته است ، یعنی واسطه در " اتصاف " ندارد . و یا به اصطلاح‌ دیگر واجب الوجود بدون وساطت " حیثیت تقییدیه " موجود است .

ما ذاته بذاته لذاته

موجود الحق العلی صفاته

اشاره به همین مفاهیمی است که به تفصیل بیان شد .