شرح منظومه 2
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
شرح منظومه 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٠
واجب الوجود بیش از هر چیز دیگر متکی بر مفهوم بی نیازی است .
پس تصور ما از واجب الوجود بنابر این تعریف عبارت است از موجودی
که ضروری الوجود و ممتنع العدم است . بدین دلیل که در مصداق " موجود "
بودن بی نیاز از هر حیثیت و هر عنوان دیگری است . او موجود است از آن
نظر که خودش ، خودش است نه از آن نظر که ذاتش مقرون به حیثیتی است
که آن حیثیت ملاک استحقاق و عنوان موجودیت است ( واسطه در عروض و
حیثیت تقییدیه ) . و نه از آن جهت که ذاتش معلق و وابسته به ذات
دیگری است ( واسطه در ثبوت و
> ذهن بشر وقتی که صفتی را به موصوفی نسبت میدهد ، وضع آن صفت با موصوف بر دو گونه است : . ١ گاهی آن موصوف بدون هیچ وسطه ای و بدون دخالت هیچ ملابسی ، به آن صفت متصف میگردد . یعنی ذهن ما آنجا حکم میکندبه اتصاف موصوف به آن صفت ، به ملاک خود موصوف است و بس . هیچ شیء دیگری غیر از خود موصوف از نظر ذهن ما ملاک اتصاف موصوف به آن صفت نیست . اینجا است که میگوئیم فلان شیء بدون هیچ " حیثیت تقییدیه " و بدون هیچ " واسطهء در عروض " به فلان صفت متصف میشود . . ٢ گاهی صفتی که به موصوف نسبت داده میشود با دخالت یک واسطه است . به این معنی که حکم ذهن به اتصاف آن موصوف به آن صفت ، به ملاک خود موصوف نیست ، بلکه موصوف با شیء دیگری به نحوی از انحاء اتحاد دارد و آنچه که ملاک اتصاف است ، شیء متحد با موصوف است نه خود موصوف . و ما به نوعی تسامح عرفی یا عقلی - که از این تسامحات هم در مفاهیم عقلی و فلسفی زیاد است و ضرورت دارد که آنها را بشناسیم و گرنه دچار اشتباهات بزرگ خواهیم شد - حکم " احد المتحدین " را به دیگری سرایت میدهیم . پس در حقیقت آن صفت ، صفت آن واسطه است ، ولی ما با در نظر گرفتن نوعی اتحاد میان واسطه و موصوف مفروض ، آن صفت را به آن موصوف نسبت میدهیم . این چنین واسطه هایی را اصطلاحا " حیثیت تقییدیه " و یا " واسطهء در عروض " مینامند . >