نسبتش با هستی نسبت ضرورت است و عدم بر وی محال است ولی برای این که‌ ملاکی به دست داشته باشند که چگونه می‌شود ذاتی این چنین باشد به این نکته‌ رسیده‌اند که واجب الوجود ذاتی است که ذات و ماهیتش عین هستی است و چون هستی را در مرتبه ذات دارد نه در مرتبه زائد بر ذات ، پس در مرتبه‌ ذات خود فاقد هستی نیست تا نیازمند به هستی باشد . پس عینیت ذات با هستی ، ملاک بی نیازی و کمال ذاتی حق است . و چون ذاتش عین هستی است و هستی نقیض نیستی است ، بر ذات او عدم محال است . از نظر این فلاسفه روح سخن درباره واجب و ممکن این است که ممکن یک‌ موجود مزدوج است از ماهیت و وجود ، اما واجب الوجود ذاتی است صرف‌ وجود . پس سخن درباره اثبات واجب الوجود برمی گردد به سخن درباره‌ حقیقی که وجود صرف باشد . این نظر البته از نظریه متکلمین دقیق تر است . ولی صدرالمتألهین بیان دقیق تری دارد . او همان طور که مفهوم " قدیم‌ " را برای معرفی ذات حق و برای به دست دادن ملاک بی نیازی و کمال ذاتی‌ او کافی نمی‌داند مفهوم عینیت ذات و وجود را نیز کافی نمی‌داند . یعنی این که ذاتی بسیط و موجود صرف باشد دلیل بر وجوب وجود و غنا و بی نیاز مطلق بودن نیست . این که ذات عین هستی باشد صرفا دلیل بر این‌ است که موجود مفروض ما ، موجود حقیقی است نه موجود اعتباری و به‌ عبارت مصطلح موجود " بذاته " است نه موجود " بغیره " و به اصطلاح‌ دیگر ، در اتصافش به موجودیت ، نیازمند به " حیثیت تقییدیه " و واسطه در عروض نیست . و این خود نوعی بی نیازی است ، ولی برای وجوب‌ وجود کافی نیست . برای وجوب وجود شرط است که