برای توضیح بیشتر این اشکال مقدمات پنجگانه‌ای ذکر می‌کنیم ، هر چند بعضی از این مقدمات واضح است و قبلا نیز به آن اشاره شده است .
الف - هنگامی که چیزی را که ادراک می‌کنیم ، صورتی در ذهن ما نقش‌ می‌بندد ، و حالتی وجودی در ما پیدا می‌شود . سه دلیل گذشته که در متن آمده‌ است در درجه اول برای اثبات این مدعا است .
ب - علم و معلوم در ذهن یک چیز بیش نیست ، مثلا ما زید را تصور می‌کنیم و صورتی از زید در ذهن ما پیدا می‌شود ، این صورت هم علم ما است‌ زیرا ادراک ما است زیرا آنچه بالذات بر ما مکشوف است و نام زید به‌ آن می‌دهیم همان صورت است و بس . اما زید خارجی مستقیما معلوم و متصور ما نیست ، بلکه به تبع این صورت ، معلوم و متصور ما می‌شود و لهذا حکما صورت ذهنی را معلوم با لذات و شی‌ء خارجی را معلوم بالعرض اصطلاح‌ کرده‌اند .
ج - هنگام علم و ادراک ، نفس ماهیت اشیاء در ذهن وجود پیدا می‌کند این مقدمه همان عقیده حکما در باب وجود ذهنی است که در این فصل مطرح‌ است .
د - علم و ادراک مطلقا از مقوله کیف است . حکما به تبع ارسطو معتقدند تمام اشیای خارجی در یکی از مقولات دهگانه ذیل داخلند : جوهر ، کیف ، کم ، اضافه ، متی ، أین ، فعل ، انفعال ، جده ، وضع [١] .
حکما می‌گویند کیف بر دو قسم است : جسمانی و نفسانی ، و می‌گویند کیف‌ نفسانی اقسام و انواع مختلفی دارد و علم یکی از کیفیات نفسانی است .
ه - مقولات متباینات بالذاتند . محال است شی‌ء واحد داخل در دو مقوله‌ باشد ، زیرا لازم می‌آید شی‌ء واحد دارای بیش از یک ذات و ماهیت باشد .
اکنون

[١] تفصیل مقولات در مقصد دوم کتاب " منظومه " آمده است .