شرح منظومه 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣١
احتمال اصلا قابل بحث و طرح نیست ، زیرا مفهوم وجود بسیط است و جزء ندارد و قبلا نیز به آن اشاره شد . اما توضیح بیت بالا : در این بیت دو برهان بر مغایرت ذهنی و مفهومی وجود و ماهیت اقامه شده است : ١ - اگر وجود عین ماهیت یا جزء ماهیت میبود نفی وجود از ماهیت ممکن نبود و حال آنکه نفی وجود از ماهیت ممکن است و به اصطلاح ، وجود از ماهیت صحت سلب دارد ، پس وجود عین یا جزء ماهیت نیست . توضیح اینکه اگر وجود عین ماهیت یا جزء ماهیت باشد ذاتی ماهیت است ، و ذاتی شیء قابل سلب از آن شیء نیست . مثلا در تعریف خط میگوییم : " کمیت متصل یک بعدی " مجموع این سه مفهوم ، مفهوم خط را تشکیل میدهند و ممکن نیست که مجموع این سه مفهوم را یا یکی از این سه مفهوم را از خط سلب کنیم ، مثلا بگوییم خطی که کمیت متصل یک بعدی نیست ، یا کمیت نیست یا متصل نیست یا یک بعدی نیست . اما از آن طرف میبینیم وجود از ماهیات امکان سلب دارد ، مثلا گفته میشود خط معدوم است ، انسان معدوم است و غیره . و این است معنی مصراع بالا :
| لصحه السلب علی الکون فقط |