شرح منظومه 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٠
میشود . اگر چه در این بیت هر دو مطلب ، مغایرت ذهنی و اتحاد خارجی ، عنوان شده است ولی هدف اساسی مطلب اول است . ما مطلب دوم را ضمن مسئله چهارم یعنی اصالت وجود توضیح خواهیم داد . این مطلب نیز جنبه ذهنی دارد یعنی مربوط به عالم ذهن است ، زیرا بحث در این است که آیا تصوراتی که ما از ماهیت اشیاء در ذهن داریم عین تصور ما از مفهوم وجود است یا غیر آن ؟ پاسخ این سؤال هم بدیهی است ، واضح است که تصور ما از انسان ، درخت ، سفیدی ، خط ، عدد و غیره عین تصور ما از هستی نیست . همچنانکه عین تصور ما از نیستی نمیباشد . ما مفهوم هستی و همچنین مفهوم نیستی را بر انسان و درخت و سفیدی و غیره حمل میکنیم و میدانیم که محل این دو مفهوم بر این مفاهیم از قبیل حمل یک مفهوم بر خود ( مثلا الف ، الف است ) نیست . برای درک این مدعا تصور صحیح آن کافی است و نیاز به اقامه برهان نمیباشد ، در عین حال برای توضیح بیشتر برخی براهینی را که بر این مدعا اقامه شده است ذکر میکنیم :
| لصحه السلب علی الکون فقط |
| و لافتقار حمله الی الوسط |