شرح منظومه 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢١٧
مجموعا دوازده احتمال میشود . ١ - جعل وجود بالذات به جعل بسیط ٢ - جعل وجود بالذات به جعل مرکب ٣ - جعل وجود بالعرض به جعل بسیط ٤ - جعل وجود بالعرض به جعل مرکب ٥ - جعل ماهیت بالذات به جعل بسیط ٦ - جعل ماهیت بالذات به جعل مرکب ٧ - جعل ماهیت بالعرض به جعل بسیط ٨ - جعل ماهیت بالعرض به جعل مرکب ٩ - جعل صیرورت بالذات به جعل بسیط ١٠ - جعل صیرورت بالذات به جعل مرکب ١١ - جعل صیرورت بالعرض به جعل بسیط ١٢ - جعل صیرورت بالعرض به جعل مرکب . و سپس میگوید هر یک از سه قول این باب یعنی قول اشراقی و قول مشائی و قول مختار ، از این دوازده صورت شش صورت را صحیح میداند و شش صورت را باطل ، به ترتیبی که بعد از تأمل روشن میشود . چنین به نظر میرسد که با در نظر گرفتن آنچه حاجی در ابتدای این بحث راجع به جعل تألیفی گفته است در اینجا خلطی در بیان جعل تألیفی به معنائی که در ابتدای بحث گفته شده و جعل ترکیبی به معنائی که در جدول این کتاب و مقدمه جدول کتاب بیان شده است وجود دارد . آنچه در این جدول به عنوان جعل مرکب نام برده شده منحصر است به جعل ذاتی از برای ذات یعنی جعل الوجود